Dağıtık Enerjiye Geçiş Programı: Uzun Vadeli Finansmanla Yeniden Şekillenen Yenilenebilir Enerji Eko-sistemi Türkiye’de

Ülkenin alçak gerilimli dağıtık güneş enerjisi piyasasında ilk fazın başarısı üzerine kurulu olan Dağıtık Enerjiye Geçişin Hızlandırılması Programı, kapsamını genişleterek yeni yatırım alanlarını da kapsayacak şekilde revize edildi. Bu genişletilmiş finansman paketi, TKYB ve TSKB aracılığıyla, toplamı 2 adet 200 milyon euro olan IBRD kredileriyle destekleniyor ve sonuç odaklı bir finansman yaklaşımı benimseniyor. Program, ödemelerin önceden belirlenen hedeflere ulaşıldığında ve bağımsız doğrulama süreçleriyle onaylandığında yapıldığı bir mekanizmaya dayanıyor.

Yeni fazla birlikte programın odak alanları, dağıtık güneş enerjisi yatırımlarının yanı sıra kara tipi rüzgar projelerini ve yenilenmiş nesil Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) yatırımlarını içerecek şekilde genişletildi. Türkiye’nin son on yılda yenilenebilir enerji hedeflerini önemli ölçüde yükseltmesiyle uyumlu olan bu yaklaşım, 2035 hedefleriyle uyumlu bir yol haritasını tetikleyen Yenilenebilir Enerji Yol Haritası’nı da destekliyor. Hedef, rüzgar ve güneş kurulu gücünü 120 GW’a çıkarmak ve batarya depolama kapasitesini artırmak yönünde.

Güncel talep ve riskler konusunda yapılan açıklamada, dağıtık rüzgar ve batarya depolama yatırımlarının uzun vadeli finansmana erişimde karşılaşılan zorluklara dikkat çekiliyor. Yerel bankaların kısa vadeli yükümlülüklerle yüksek sermaye gerektiren projeleri finanse etmekte güçlük yaşamaları, bu finansman eksenini uluslararası kalkınma bankaları üzerinden telafi etmek gerektiğini gösteriyor. Bu çerçevede, vade uyumunu sağlayarak uzun vadeli finansman sağlama, piyasa kapasitesini ve finansal uzmanlığı artırma, özel sektörü yatırım için teşvik etme gibi hedefler ortaya konuyor.

Açıklamaya göre erken aşamadaki risklerin üstlenilmesi ve kredi vadelerinin uzatılmasıyla birlikte programın yenilenebilir kapasite artışı 1579 MW, batarya depolama kapasitesi ise 392 MWh’lik destekle büyümesi bekleniyor. Ayrıca özel sektör finansmanının yaklaşık 405 milyon dolar’a kadar mobilize edilmesi öngörülüyor.

Türkiye’ye yönelik toplam finansman artışının yaklaşık 2,96 milyar dolar olarak planlandığı ve bu miktarın bölgesel yenilenebilir enerji yatırımlarını daha da genişletmeyi hedeflediği belirtiliyor. Bu işbirliği, Dünya Bankası’nın Avrupa ve Orta Asya Enerji Bilgi Ağı (EKN) üzerinden yürütülen bir bilgi paylaşım ağıyla destekleniyor. Platform, 21 ülkeden 180’den fazla enerji sektörü uzmanını bir araya getirerek, Türkiye’de geliştirilen uygulama toplulukları ve teknik çözümlerin bölge genelinde paylaşılmasını sağlıyor.

İstişare ve vizyon konusundaki görüşlerini paylaşan Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ile dağıtık rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesinin şebekenin geleceğe hazırlıkta kilit bir adım olduğunu ifade etti. Kamu kalkınma bankaları aracılığıyla ticari finansmanın açığının kapatılmasıyla yatırım projelerinin finansal kapanışa ulaşması ve sanayinin rekabet gücünün desteklenmesi hedefleniyor; bu durum ayrıca ulusal enerji güvenliğini güçlendirecek ve yenilenebilir enerji değer zinciri boyunca istihdam yaratacak.

Öte yandan Dünya Bankası Avrupa ve Orta Doğu ile Asya Altyapı Bölge Direktörü Charles Cormier, Türkiye’nin ECARES programında öncü rol üstlendiğini belirterek çatılı güneş enerjisi, ticari ölçekli güneş, kara tipi rüzgar ve batarya depolama alanlarında elde edilen başarıların bölgesel düzeyde uygulanabilir iyi uygulama örnekleri ve bilgi birikimi oluşturduğunu vurguladı.