TMO: 2026 Hububat Sezonunda Hasat ve Ödeme Planları

İşte hububat alanında bu yıl yaşanacaklar konusunda Turizm ve Tarım Bakanlığı ile TMO’nun öngörüleri: Üreticilere ödemelerin hasat sonrası üçüncü haftadan itibaren başlatılması planlanıyor; bu, yılın genel hasat süreci ve ödemelerin hızlanması hedefiyle açıklanıyor. Güldal, 2026 yılı için hububat alım ve satış fiyatlarına dair görüşlerini paylaşırken, bereketli bir hasat dönemi öngörüleceğini ve bu yılki yağışların son 38 yıl içindeki en yoğun dönemi temsil ettiğini belirtti. Türkiye’nin buğday, arpa rekolteleriyle ilgili yapılan hesaplar 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa üzerindeydi; bu rakamlar bile daha da yukarı çıkabilir değerlendirmesi yapıldı. Verimlilik açısından da dönüm başına 400 kilogramın altında bir değer öngörülmezken, ekin yapılmayan alanlarda dahi belirgin verimlilik sağlandığı ifade edildi. Hububat alım fiyatlarının 2 Haziran’da açıklandığı hatırlatılarak, maliyetlerin ve iç/dış piyasa hareketlerinin dikkate alınarak bir plan yapıldığı vurgulandı. Çiftçi beklentileri ve refah payı ile verimlilik ve rekoltenin karar sürecinde önemli olduğuna dikkat çekildi. Verim oranı düşükse maliyet hesaplarının farklı, yüksekse ise çeşitli senaryoların değerlendirme dışı bırakılmadığı belirtildi. Ton başına 3 bin 14 liralık destekle birlikte hesaplandığında hububat alım değeri yaklaşık 19 bin 514 liraya çıkarken, üreticilerin beklediği fiyata yakın bir sonuç elde edildiği ifade edildi. “20 milyon ton civarında ürün alımı ve depolaması için hazırız” mesajı, bu yılki planların büyüklüğünü özetliyor. Güldal, bu yıl 2023’ten daha yüksek bir rekolte hedefi doğrultusunda alınan önlemleri şöyle aktardı: 2023’te olduğu gibi 600’ün üzerinde alım noktası planlanıyor; depolama kapasitesi olarak 10 milyon ton lisanslı depolar, 4 milyon ton TMO’nun kendi depoları, 3 milyon tonluk kiralama ön sözleşmeleri mevcut. Gerekli görüldüğünde açık saha depolama imkanı için hazırlıklar yapılıyor. 20 milyon ton civarında ürünün alımı ve depolaması için çalışmalar sürüyor. Ayrıca tüm ürünlerin arz güvenliği için gerekli hazırlıklar tamamlandı ve rakamlar büyüyerek devam ediyor. Arz güvenliğinde herhangi bir problem olmayacağına dikkat çekiliyor. Ayrıca dış piyasalarda hububat fiyatlarının düşüklüğü nedeniyle Türkiye’nin 4 yıldır uyguladığı yüzde 130 gümrük vergisi bu yıl da devam ediyor. Üreticilere yönelik tavsiye ve uyarılar olarak “alım fiyatlarının altında piyasaya ürün arz etmeyin” mesajı öne çıkıyor. Güldal, üreticileri TMO’nun belirlediği alım fiyatlarının altında fiyatla satış yapmamaya çağırıyor; bu durumun piyasanın sağlıklı bir şekilde belirlenmesi için kritik olduğuna vurgu yapıyor. Piyasanın ve üreticilerin bu fiyatlar etrafında hareket etmesinin ülke için daha güvenli bir yol olduğuna dikkat çekiliyor. İşleyişin hızlandırılması için süreçler netleşti: Ödemeler haziran ayının ilk haftasında kamuoyuyla paylaşılan referans alım fiyatları üzerinden planlandı; üç hafta ile altı hafta arasında bir ödeme takvimi hedefleniyor ve üçüncü haftadan itibaren ödemelerin başlatılması öngörülüyor. Stoklar güçlü bir konumda ve yıl içinde yüksek rekolteyle stokları daha da güçlendirmek hedefleniyor; böylece arz güvenliği konusunda herhangi bir sorun olması beklenmiyor. Üreticilere verilen mesaj net: Piyasanın belirleyici fiyatı olan alım fiyatına uygun hareket edin; ürün arzında tarımsal istikrar ve refah için bu çerçeve korunmalı.