Eşel Mobilin Enflasyona Etkisi ve Bütçe Üzerindeki Etkileri: Şimşek’in Gündem Değerlendirmesi

Enerji krizinin küresel etkileriyle birlikte Türkiye ekonomisi de yakından takip edilen bir süreç yaşıyor. Bakan Şimşek, eşel mobil uygulamasının devreye alınmaması halinde enflasyonun çok daha yükseklere çıkabileceğini vurgulayarak, ilk iki ay için maliyetin 90 milyar lira (yaklaşık 2 milyar dolar) olduğunu belirtti. Yıl boyunca benzer bir etki sürerse bu rakam yaklaşık 600 milyar lira civarında olabilir. Bugünkü fiyatlarla bakıldığında 13-14 milyar dolarlık bir etkiye karşılaşıyoruz.

Gündemin odak noktalarından biri olan enerji piyasasında, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji arzını nasıl etkilediği ele alınırken Türkiye’nin enerji temini konusunda bir sorun yaşanmadığı ifade edildi. Şimşek, Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığının düşüklüğünü vurgulayarak petrol fiyatlarındaki artışın dış denge üzerinde ek bir açık yaratacağını, enflasyonist baskıyı tetikleyeceğini ve bu durumun Türkiye’yi de etkilediğini aktardı.

Akaryakıt fiyatlarını düzenleyen eşel mobil sistemin uygulanmasıyla ÖTV’de yapılan feragat sayesinde bu şokun vatandaşa ve iş dünyasına yansımasının sınırlı kaldığı dile getirildi. Şimşek, şu değerlendirmeyi paylaştı: “Eşel mobil uygulanmasaydı bugün mazotun litre fiyatı 90 lira yerine 73 liranın altında, benzin ise yaklaşık 65 liraya kadar çıkabilirdi.” Bu yaklaşımın temel amacı, vatandaşların alım gücünü korumak ve küresel şokların etkisini yaygın olarak sınırlamaktı.

Eşel mobilin enflasyon üzerindeki etkisi hakkında konuşan Şimşek, “Eşel mobil devrede değilken enflasyondaki artış daha dramatik olurdu.” sözleriyle, geçici bir yükselişe rağmen toplam etkiyi önemli ölçüde sınırlandırdıklarını belirtti. Ham petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına doğrudan yansıyabilmesini engelleyen bu mekanizma, enflasyonun daha yüksek seviyelere çıkmasını önledi. Ayrıca iş dünyasının rekabet gücünü korumak amacıyla çiftçiyi, esnafı ve sanayiyi destekleyen bu uygulamanın vatandaşın alım gücüne ve ülkenin rekabet gücüne olumlu katkı sağladığı ifade edildi.

Bütçe disiplini ve eşel mobil ilişkisine değinilirken, Şimşek şunları söyledi: “İlk iki ayda maliyet 90 milyar lira, toplamda ise yaklaşık 600 milyar lira civarında bir etki bekleniyor. Bugünkü koşullarda ise 13-14 milyar dolar seviyesinde bir rakama karşılaşıyoruz. Bütçe disiplini sağlanmazsa harcamalar kontrol altına alınmazsa bu sonuçlar mümkün olmazdı. Dolayısıyla eşel mobil, bütçe disiplinini güçlendirdi ve şokun etkisini sınırladı.”