Turnberry Anlaşması: AB-ABD müzakere sürecindeki tansiyon ve olası sonuçlar

Geçen Temmuzda başlatılan Turnberry Anlaşması kapsamında ticaret paketine ilişkin ek düzenlemelerin karara bağlanması için Avrupa Birliği ile üye ülkeleri temsil eden müzakereciler, Çarşamba günü bir araya geldi. Yaklaşık altı saatlik toplantıya rağmen, AB tarafı nihai bir uzlaşı metninde uzlaşmaya ulaşamadı. 1 Mayıs’ta bir sosyal medya paylaşımında AB’yi “anlaşma şartlarına uymamakla” suçlayan ABD Başkanı Trump, otomobil ve kamyon ithalatına yönelik vergilerin %15’ten %25’e yükseltileceğini ilan etmişti. ABD Büyükelçisi Andrew Puzder ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada somut bir ilerleme kaydedilmezse AB’nin otomobil vergilerinde artışın yakın bir zamanda gerçekleşeceğini belirtti.

Tıkanıklığın temel nedeni AB içinde toplantıların uzamasına yol açan başlıklar, Parlamento üyelerinin (MEP) anlaşmaya eklemek istediği korumacı unsurlar olarak öne çıktı. AB’li karar vericiler, anlaşmanın süresiz olmadığını ve belirli bir son kullanma tarihiyle sınırlanmasını talep ediyor. Çiftçiler ve sanayiciler için daha geniş güvenlik mekanizmalarının güvence altına alınması da talepler arasında yer alıyor. Karin Karlsbro, nihai onay içinTrump’a karşı “Trump-proof” bir metnin stratejik önem taşıdığını vurguladı.

Turnberry’nin çöküş riski 2025 Temmuzında varılan önceki mutabakat doğrultusunda AB’nin ABD menşeli endüstriyel ürünler üzerindeki tüm vergileri kaldırmayı ve ABD’nin çoğu Avrupa ürününe karşı %15’lik gümrük vergisi sınırını benimsemesi öngörülüyordu. Washington ise bazı yükümlülükleri hâlihazırda kısmen hayata geçirse de, AB’deki yasama gecikmeleri ve talep edilen revizyonlar, bu mutabakatın sulandırıldığı yönündeki algıyı güçlendirdi. AB Dönem Başkanı Kıbrıs adına konuşan Enerji Bakanı Michael Damianos, hızlı ilerleme kararlılığını yineledi; ancak yeni görüşme turunun 19 Mayıs tarihinde yapılacağı bildirildi. Trump’ın vergileri önümüzdeki hafta yürürlüğe koyma tehdidi ise sürecin ne kadar kritik olabileceğini gösteriyor.