Ülkedeki çalışanların yaklaşık yarısının çocuk, torun veya hasta/yaşlı bakımıyla uğraştığı, 18-74 yaş arasındaki nüfusun ise bakım sorumluluğu taşıdığı yüzde 43,1 olarak kaydedildi. 2025 yılı özel konulu TÜİK çalışması, bakım yükünün işgücü piyasası üzerinde nasıl etkiler yarattığını ve profesyonel bakım hizmetlerine erişimdeki sınırlamaları net biçimde ortaya koyuyor.
Sonuçlar, bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüten istihdamdaki kişilerin oranının yüksek olduğunu gösteriyor: bu oran %50,8 olarak belirlenmiş. Bakıma ilişkin sorumluluklar nedeniyle çalışanların bir kısmı ya işten ayrılıyor ya da işgücü katılımında değişim yaşıyor. Ayrıca bakımı kendisiyle birlikte yapanların yüzde 19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, yüzde 17,6’sı bakım maliyetinin yüksek olduğunu ifade ediyor ve yüzde 5,5’i ise bakımı akrabalarla yürüttüğünü belirtiyor.
Bakım sorumlulukları istihdamı etkiliyor
Araştırma, 18-74 yaş grubundaki nüfusun %43,1’inin düzenli bakım sorumluluğu taşıdığını ortaya koyuyor. Cinsiyetler arasında etkiler farklılık gösteriyor: bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda işgücüne katılım %41,7 iken, bakım sorumluluğu olan kadınlarda bu oran %37,8’e düşüyor. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların %86,0’ı işgücünde yer alırken, sorumluluğu olmayanlarda bu oran %70,0’da kalıyor.
Profesyonel bakım hizmetleri kullanımında önemli pay
Iş gücünde olanlar arasında çocuk bakımı için herhangi bir profesyonel hizmet kullananların oranı düşük kalıyor; çalışanların %83’ü profesyonel bakım hizmeti kullanmıyor. Kurumsal bakım merkezleri kullanım oranı ise sadece %14,0 düzeyinde. Ebeveynler bakımın kendileri veya eşleriyle yürütürken, maliyetlerin yüksek olması gibi nedenler hizmet kullanımını engelliyor. Yetişkin bakımında da benzer durum söz konusu; çalışanların %79,3’ü profesyonel hizmet almıyor ve maliyet ile hizmet ihtiyacı bu kararı etkileyen temel faktörler arasında.
Uzun çalışma saatleri en büyük engel
İş ile bakım sorumluluklarını bir arada yürütmede en çok karşılaşılan zorluklar, %38,4 ile uzun çalışma saatleri olarak öne çıkıyor. Ardından işin zahmetli ve yorucu olması %26,9 ve işe gidiş-dönüş süresinin uzunluğu %8,9 geliyor. Bu zorluklar erkeklerde %39,3, kadınlarda ise %36,4 oranında görülüyor.
Çoklu bakım yükümlülükleri dikkat çekiyor
İstihdamdaki her 100 kişiden yaklaşık 39’unun sadece çocuk bakımından sorumlu olduğu görülüyor. Ayrıca çalışanlar içinde %2,1’lik bir kesimin çocuk, torun ve yaşlı bakımı bir arada yürüttüğü belirtiliyor. Bu tablo, çalışan nüfusun farklı yaş gruplarına yönelik çoklu bakım gereksinimleriyle karşı karşıya kaldığını gösteriyor.





































































































