Paz Yönetimindeki OHAL ve Krizin Çevresindeki Gelişmeler: Bolivya’da Süreçler ve Karşılıklı Talepler

Ülkede yaklaşık iki aya yaklaşan protestolar ekonomiyi durma noktasına sürüklerken Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz, ulusa sesleniş konuşmasıyla olağanüstü hâl (OHAL) ilan etti. Bu karar, güvenlik güçlerine barikatların kaldırılması ve kamu düzeninin yeniden tesis edilmesi amacıyla geniş yetkiler tanıyor.

OHAL açıklaması, Paz’ın ülkenin en büyük işçi kuruluşu COB ile Cuma günü varılan uzlaşısının ardından geldi. Sendika ile yürütülen anlaşmanın gölgesinde dahi sokaklarda yükselen öfke, hükümetin askeri müdahale seçeneklerini değerlendirmesine yol açtı.

Krizin perde arkası olarak görülen akaryakıt sübvansiyonlarının kaldırılması ve IMF ile süren müzakerelerin gölgesindeki bütçe açığı, toplumsal hareketliliği tetikledi. Hükümet başlangıçta sübvansiyonları geri almak isteyerek istikrarlı fiyat düzeyine ulaşmaya çalışsa da bu adım, geniş çaplı protestoların fitilini ateşledi. Ardından geri adım atılarak fiyatlar dengelenmeye çalışıldı; fakat topluluklar artık sadece ekonomik reformlar talep etmekle kalmıyor, ücret artışına ve kalıcı çözümlere dair baskılarını sürdürüyorlar.

Morales destekçilerinin etkisi ise girişkenliğini sürdürerek ülkedeki ana ulaşım hatlarını ve stratejik yolları kapatma hareketine katıldı. Günler süren abluka nedeniyle limanlar ve sınır geçişleriyle bağlantılı olarak binlerce tır yol üzerinde bekletiliyor; başkent La Paz başta olmak üzere pek çok bölgeye yaşam için hayati olan gıda, ilaç ve akaryakıt akışı durma noktasına gelmiş durumda.