Küresel Sanayi Sübvansiyonları: 2024 Raporunun Özeti ve Analizi

OECD’nin dünyanın önde gelen 525 sanayi firmasından derlediği verilere dayanarak yapılan yeni analiz, 15 kilit sanayi sektöründe 2024 yılında toplam sübvansiyonların şirket gelirlerinin yaklaşık yüzde 1,3’üne denk geldiğini ve toplamın 108 milyar dolar seviyesinde olduğunu ortaya koyuyor. Bu oran, kayıtlardaki en yüksek ikinci seviye olarak değerlendiriliyor ve 2009 finansal krizinin ardından görülen en büyük sübvansiyon miktarına karşılık geliyor.

2009’da da aynı yüzdeye yaklaşan bir sübvansiyon payı kaydedilmişti; 2024’te ise bölgesel farklar artarken Çinli firmaların diğer ülkelerdeki rakiplerine göre hâlâ daha çok destek aldığı gözlemleniyor. 2005-2024 döneminde OECD ülkelerindeki firmalara verilen ortalama devlet desteğinin Çinli şirketler için üç ila sekiz kat daha yüksek olduğu raporlanıyor. Son yirmi yılda küresel pazar payını büyüten firmaların artışının yaklaşık yüzde 22’si bu tür teşviklerle ilişkilendiriliyor; Çinli firmalarda bu pay oranı %60’a kadar çıkıyor.

Ancak sübvansiyonlar pazar payını güçlendirse de verimlilik veya karlılıkta belirgin bir yükseliş sağlamıyor. Özellikle yenilenebilir enerji ekipmanları, yarı iletkenler ve ağır sanayi alanları en çok desteklenen sektörler olarak öne çıkıyor.

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, konuyla ilgili değerlendirmesinde küresel piyasalarda büyük ölçekli ve kalıcı sanayi sübvansiyonlarının piyasa dengesini bozabileceğini ve haksız rekabet avantajları doğurabileceğini belirtti. Ayrıca arzdaki fazlalığın ve kısıtlı rekabetin küresel ticareti olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Cormann, güvenilir verilerin bu zorlukları izlemek ve analiz etmek için hayati olduğunu vurgulayarak, ortak bir anlayış geliştirmek ve açık kurallı ticareti sürdürmek için OECD veri tabanının önemine dikkat çekti.