• YARIM ALTIN
    22.206,00
    % -0,69
  • AMERIKAN DOLARI
    45,3790
    % 0,06
  • € EURO
    53,4496
    % -0,15
  • £ POUND
    61,7998
    % -0,19
  • ¥ YUAN
    6,6795
    % 0,09
  • РУБ RUBLE
    0,6160
    % 0,45
  • BITCOIN/TL
    3678683,403
    % 0,32
  • BIST 100
    15.131,41
    % 0,46

Küresel Finansal Dengeler ve Enerji Şoklarının Güncel İzleri

Küresel Finansal Dengeler ve Enerji Şoklarının Güncel İzleri

Geçtiğimiz hafta Orta Doğu’daki çatışmaların yol açtığı arz kırılmaları ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel finans karar vericilerini yeniden yoruma zorladı. Reuters’in özetlediği gibi toplantılarda ortaya çıkan temel çıkar, jeopolitik krizlerin çözümünde artık ABD liderliğine mutlak garantiyle bakmanın pek mümkün olmadığını ve küresel kurumların bu tür şokları hafifletme kapasitesinin sınırlı olduğunun kabul edildiğidir.

Genişlemekte olan belirsizlikler iletişimde, Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği konuları piyasalarda kısa vadeli iyimserliği sürdürürken, Cumartesi günü meydana gelen yeni deniz trafiği saldırıları bu görüntüyü bozdu. Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed Al-Jadaan ise durumun netleşmesi için tek bir şart öne sürdü: Tersane geçişlerinin maliyeti makul kaldığı sürece ve enerji fiyatları fiziksel olarak düşene kadar ekonomik iyileşmenin öne sürülemiyeceği yönündeydi. Değişimin tek çaresi ise bölgenin sularının yeniden tamamen açılmasıdır.

Büyüme gri alanlarda IMF’nin 2026 için küresel büyüme tahmini en iyimser senaryo altında %3,1’e yükselse de, bu rakamın bile güncelliğini yitirdiği ve küresel ekonominin %2,5’lik bir olumsuz büyüme senaryosuna doğru sürüklendiği uyarısı yapılıyor. Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre savaşın uzaması, ekonomi üzerinde resesyon baskısını güçlendirebilir.

ABD politikalarının sorgulanması artıyor Atlantic Council Uluslararası Ekonomi Başkanı Josh Lipsky, IMF ve Dünya Bankası gibi geleneksel kanalların tek belirleyici olmadığını söyledi. 2020 yılı pandemi dönemi ve 2022 yılındaki Rusya işgali sonrası karşılaşılan şok dalgalarının, ülkelerin artık uluslararası düzenin “generali” olmadığını ve daima çözüm sunamayacağını gösterdiğini belirtti. Körfez’deki gübre kıtlığına karşı G20 liderlerini koordineli hareket etmeye çağıran ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in önerisi ise Kuzey Yarımküre’deki ekim sezonu için geç kalınmış bir adım olarak değerlendiriliyor.

Avrupa ve gelişmekte olan ülkelerden sert uyarılar Toplantılarda özellikle Avrupa yetkililerinin ABD’ye karşı daha somut adımlar atılması yönünde baskı kurduğu bildirildi. Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure, çatışmayı çözmenin ana kaynağının Hürmüz Boğazı olduğunu, boğazın açılması gerektiğini ancak bunun maliyetine karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Tayland Başbakan Yardımcısı Ekniti Nitithanprapas, krizin fosil yakıtlara bağımlılığı azaltma yönünde bir fırsat barındırdığını belirtti ve yenilenebilir enerji yaklaşımını benimseyeceklerini aktardı. Lesotho Maliye Bakanı Retselisitsoe Adelaide Matlanyane ise kırılgan ekonomilerin bu tür şoklar altında nefes almakta zorlandığını dile getirdi.

IMF ve Dünya Bankası, enerji şokunun en ağır etkisini yaşayan gelişmekte olan ülkelere destek amacıyla 150 milyar dolarlık yeni finansman taahhütünde bulundu. Ayrıca bu ülkelerin petrol stoklaması ve geniş kapsamlı yakıt sübvansiyonlarından kaçınmaları konusunda uyarı yapıldığını kaydediyoruz.