İrandan Müzakere Koşulları ve Hürmüz Boğazıyla İlgili Ön Şartlar: Lübnan Krizi Işığında Güncel Durum

İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının sürmesi ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınamaması halinde, İran’ın başka konularda müzakere yapmayacağına dair alınan mesaj, kaynaklar tarafından Tesnim Haber Ajansı aracılığıyla iletildi. İsimleri açıklanmayan İranlı bir yetkili, bu durumda İran’ın görüşmeye kapalı olacağını ifade etti.

Önceliklerin belirlenmesinde, mutabakat metninde 13. maddeye bağlı olarak, ABD’nin 1. maddede üstlendiği taahhütleri yerine getirmemesi halinde 5. madde’nin uygulanmayacağına dair vurgu yapıldı. Bu da Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması anlamına gelmektedir. Kaynağa göre, boğazın açılmasının şartları arasında, İran’ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakılması ve bu yönde Katar ile varılan anlaşmanın ilk aşamada hayata geçirilebilmesi bulunmaktadır.

İsmi açıklanmayan İranlı yetkili, 1. maddenin uygulanması çerçevesinde tüm cephelerde, özellikle Lübnan’da savaşın sona erdirilmesi ve ablukanın tamamen kaldırılması gerekliliğini işaret ederken, İran’ın petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına ilişkin yaptırım muafiyetlerinin de söz konusu ön koşulun bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Özetle, mevcut durumda Lübnan krizinin seyrine bağlı olarak İran’ın pazarlık konularını hangi başlıklarda ele alacağı belirginleşirken, Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik beklentiler mutabakat metnindeki koşullara bağlı olarak şekilleniyor.