İran Savaşı ve Tarifelerin Gölgesinde Çinli İhracatçıların Tedarik Zinciri Stratejileri

ABD’nin ağır gümrük tarifelerinin baskısı devam ederken Çinli ihracatçıların tedarik zincirlerini yeniden yapılandırma çabaları sürüyor. Bu süreçte İran’da yaşanan çatışma ise yeni ve daha büyük bir risk olarak ortaya çıktı. Önümüzdeki hafta yapılacak kritik zirve öncesinde, Çinli firmalar için ekonomik baskının esas odak noktası tarifelerden çok savaşın süresi haline geldi.

Çin genelindeki firmalarla yürütülen görüşmeler, zirveden bağımsız olarak da üretim ve sevkiyat planlarını etkileyecek bir belirsizlik yaşandığını gösteriyor. Eurasia Group Çin Direktörü Wang Dan, şirketlerin en büyük kaygısının savaşın uzaması olduğunu dile getirerek, çatışmanın uzamasına bağlı olarak bazı işletmelerin yılın geri kalanında küçülmeyi öngördüğünü belirtti. Bu durum, tarifelere karşılık olarak tedarik zincirinde yeniden yapılandırma ve alternatif lojistik arayışlarını hızlandırıyor.

Yurtdışı teslimatlarında maliyet baskısı ise giderek artıyor. Economist Intelligence Unit Çin Başekonomisti Yue Su, zirvede Pekin ve Washington’un ortak bir mesaj vermesinin beklenmesini, özellikle Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması ve bölgede istikrarın yeniden tesis edilmesi yönündeki taleplerin ön planda olacağını söyledi.

İran savaşının yol açtığı tedarik zinciri aksamalarının, Çinli ihracatçılar üzerinde ABD’nin tarifelerinden daha büyük bir baskı oluşturduğu belirtiliyor. Shenzhen merkezli akıllı bisiklet kaskı üreticisi Livall Tech’in CEO’su Bryan Zheng, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen sevkiyatlarda görülen gecikmeler nedeniyle Avrupa’ya mal göndermek için daha maliyetli hava kargo yöntemlerini tercih etmek zorunda kaldıklarını ifade etti. Normal teslimat sürelerinin 30-40 günden yaklaşık 50 güne çıkmasıyla birlikte, logistik maliyetler de yükseldi.

İçinde bulunduğumuz dönemde Asya limanlarındaki yoğunluk da taşıma sürelerini ve maliyetleri artırıyor. Özellikle Şanghay ve Ningbo limanlarındaki darboğazlar, Asya-Avrupa ve Akdeniz rotalarındaki konteyner trafiğini yavaşlatıyor ve bu durum, ihracatçıların alternatif nakliye ve depolama çözümlerine yönelmesini tetikliyor.