Hürmüz Boğazı’ndaki Gerginlik: İran ve ABD’nin Deniz Operasyonlarıyla Küresel Rekabete Etkileri

Orta Doğu’da rangini artıran çatışmaların sekizinci haftasında, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde söz sahibi olma çabaları açıkça zemin değiştirdi. Perşembe sabahından itibaren boğazdaki ticari geçişler durdu ve İran güçleri iki büyük gemiye el koyarak bölgenin işleyişini yeniden şekillendirdi. Deniz kuvvetleri, gemi taşıyan filoyu hedef alarak ateş açtıktan sonra MSC Francesca adlı konteyner gemisine ve Epaminondas adlı dökme yük gemisine el koydu. Epaminondas, İran’ın Geşm Adası yönünde sürüklenirken MSC Francesca’nın iletişim sinyalleri kesildi. Hürmüz’de hareket halindeki tek filo olan LB Energy ile birlikte Ocean Jewel adlı tanker, saldırılar sonrası geçiş için beklemeyi tercih etti.

ABD’nin ablukası kapsamında 31 gemi geri çevrildi ABD güçlerinin 13 Nisan’da İran kıyılarına yönelik operasyonları sürerken, geniş çaplı deniz ablukası uygulamaları da devam ediyor. Yetkililer, çoğu petrol tankeri olan 31 geminin İran limanlarına giriş-çıkışını engellediklerini ve rotalarının değiştirildiğini bildirdi. Umman Körfezi’nde iki İran süper tankeri, ABD kuvvetlerinin müdahalesiyle Çabahar Limanı’na yönlendirilerek demirlemeye zorlandı. Buna rağmen bölgede nadir de olsa bir geçiş kaydedildi. Ascanio adlı marşla Marshall Adaları bayrağı taşıyan geminin, Çarşamba geç saatlerinde boğazı geçerek Umman Körfezi’ne açılırken insani yardımlar için zayıf bir koridorun oluşturulabileceğine dair analizler dikkat çekti.

Piyasalar resesyon ve arz kesintisi tehlikesiyle karşı karşıya Uzun süren barış görüşmelerinin sonuçsuz kalması ve tarafların Hürmüz Boğazı’nı pazarlık kartı olarak kullanmaya devam etmesi, küresel ekonomide büyüyen bir belirsizlik yaratıyor. Dünyanın günlük petrol ihtiyacının beşte birinin geçtiği bu rota, tamamen kapanırsa enerji maliyetleriyle beraber küresel gıda ve emtia tedarik zincirlerinde de kırılmalar görülebilir. Bölgedeki riskler, gemi sahipleri ve sigorta şirketlerini Basra Körfezi’nden tamamen çekilmeye yönlendirecek baskıyı artırırken, treyler ve tankerler arasındaki sigorta primlerinde artışlar kaçınılmaz görünüyor.