Çin Yemenî Yaptırım Kararlarının Türkiye Yayın Haberinde Yeniden İncelenmesi

Çin Ticaret Bakanlığı, ABD Hazine Bakanlığı tarafından Çinli şirketler Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical, Shandong Jincheng Petrochemical, Hebei Xinhai Chemical ve Shandong Shengxing Chemical aleyhine uygulanan yaptırımlar için ihtiyati tedbir kararı aldığını duyurdu. Yurtdışı Yasalara ve Tedbir Düzenlemelerine Uygunsuz Uygulamanın Önlenmesine Yönelik Yönetmelik kapsamında bu karar, ilgili şirketlere yönelmiş yaptırımların tanınması, uygulanması ya da buna uyum sağlanmasının tamamen reddedildiğini gösteriyor.

Bakanlık, açıklamasında ABD’nin bu yaptırım adımlarının Çinli kuruluşların üçüncü ülkelerin vatandaşları, tüzel kişiler ve diğer kuruluşlarıyla yürüttüğü normal ekonomik ve ticari faaliyetleri adil olmayan şekilde engellediğini ve uluslararası hukuk ile ilişkilerin temel normlarını zedelediğini vurguladı. Çin, bu kararların ulusal egemenlik, güvenlik ve kalkınma çıkarlarını korumak amacıyla alındığını ve Çin vatandaşlarının haklarını savunmayı hedeflediğini belirtti.

OFAC’in 2025 yılından bu yana süren yaptırımları kapsamında Hengli Petrochemical’in İran’da petrol sevkiyatında rol aldığı yönündeki iddialar tekrar hatırlatıldı. Washington yönetiminin diğer dört şirketi de benzer gerekçelerle yaptırım listesine aldığı belirtiliyor. Çaydanlık Rafinerileri olarak adlandırılan bağımsız küçük tesisler, görünürde resmi ithalat rakamlarında yer almamasına rağmen İran petrolünün çoğunlukla bu route üzerinden Çin’e ulaştığını gösteriyor.

İran petrolünün Çin’e satışı, dünya fiyatlarının gerisinde kalan bir çerçeveyle yürütülüyor ve genellikle petro-yuan düzenlemeleri adı verilen bir mekanizmayla gerçekleştiriliyor. Bu düzenlemeler kapsamında Çin, İran’a karşılık olarak sanayi ürünleri ihraç ediyor ve petrol taşıma operasyonları, kuzey Çin’e yakın bölgelerde kurulu küçük bağımsız rafinerilerde işlenerek piyasaya sürülüyor. Bu bağımsız rafineriler için uygulanan yaptırım listeleriyle ilişkili olarak Çin’in İran petrolünü edinme şekli, küresel ticaret dinamiklerinde önemli bir rol oynuyor.