• YARIM ALTIN
    23.574,00
    % 0,05
  • AMERIKAN DOLARI
    43,7281
    % -0,02
  • € EURO
    51,8857
    % -0,01
  • £ POUND
    59,4025
    % 0,01
  • ¥ YUAN
    6,3520
    % 0,00
  • РУБ RUBLE
    0,5699
    % 0,04
  • BITCOIN/TL
    2954922,718
    % -1,30
  • BIST 100
    14.227,29
    % -0,78

Yan Zincirler: Ana Ağla Yoldaş Çekirdeğin Bağımsız İzinde İşleyen Yeni Nesil Mutabakat

Yan Zincirler: Ana Ağla Yoldaş Çekirdeğin Bağımsız İzinde İşleyen Yeni Nesil Mutabakat

Bir yan zincir, ana ağın üzerinde bağımsız bir mutabakat mekanizması ve kendi blok parametreleriyle çalışan, iki yönlü köprüyle ana zincire bağlanan bir yapıdır. Bu yapı, ana ağa binen işlem yükünü hafifletir ve ölçeklenebilirlik sorunlarını azaltır. Yan zincir nedir? Temel olarak, ana zincire paralel çalışan ayrı bir veritabanı veya blok yapısını ifade eder. İşlemler bu zincirde gerçekleştirilir, sonuçlar ise ana ağa rapor edilir. Böylece merkeziyetsiz uygulamalar daha hızlı ve düşük maliyetle çalışabilir. Ethereum veya Bitcoin gibi büyük ağlar güvenliğini sürdürürken, yan zincir kendi kurallarıyla hızlı geliştirme imkanı da sunar.

Yan zincir ile blockchain arasındaki bağlantı nasıl işler? Two-Way Peg olarak bilinen iki yönlü bağlantı mekanizması, varlıkların zincirler arasında kilitlenerek yan zincirde karşılığının oluşturulması prensibine dayanır. Ana zincirde belirli miktarda coin veya token kilitlendiğinde, yan zincirde bunun birebir karşılığı üretilir. İşlem tamamlandığında yan zincirdeki varlıklar yok edilir ve ana zincirde kilitli olan varlıklar serbest bırakılır. Bu süreçte güvenlik, eşik imza veya çoklu onay gibi yöntemlerle sağlanır. Yan zincirler, bağımsız güvenlik modelleriyle çalıştıkları için ana ağın mutabakatından tamamen bağımsızdırlar; kendi doğrulayıcı topluluklarını kullanırlar.

Yan zincir coin’leri nelerdir? Ölçeklenebilirlik ve işlem hızını artırmak amacıyla geliştirilmiş pek çok proje yan zincir mimarisini benimser. Bu ağların yerel varlıkları, ekosistemin ekonomisini ve güvenliğini oluşturan unsurlardır. Öne çıkan bazı örnekler şunlardır:

  • Polygon (MATIC): Ethereum için geliştirilmiş, yüksek hız ve düşük ücretler sunan popüler bir ölçeklendirme çözümüdür. Yakın dönemde zk-Rollup yönelimleriyle gelişimini sürdürürken, geçmişinde PoS tabanlı bir yan zincir olarak bilinir.
  • Liquid Network (L-BTC): Bitcoin ağına bağlı çalışan, borsalar ve kurumlar arası hızlı BTC transferi ve bazı gizlilik özellikleri sağlayan özel bir federasyon yan zinciridir.
  • Gnosis Chain (GNO): Eski adıyla xDai Chain olarak bilinen, stabilcoin işlemleri ve topluluk yönetimi ile öne çıkan bir yan zincirdir.
  • Skale (SKL): Ethereum uyumlu, geliştiricilerin kendi ihtiyaçlarına göre özelleştirebildiği esnek bir yan zincir ağıdır.
  • Rootstock (RBTC): Bitcoin güvenliğini ve Ethereum akıllı sözleşme yeteneklerini bir araya getirmeyi hedefleyen bir akıllı sözleşme platformudur.

FAQ

Yan zincir güvenli midir? Güvenlik, ana ağın mutabakatından ziyade yan zincirin kendi doğrulayıcıları ve mutabakat mekanizmasına bağlıdır. Bu nedenle ana zincirle aynı güvenlik seviyesine ulaşmayabilir. Layer 2 ve yan zincir arasındaki fark nedir? Layer 2 çözümleri ana zincirin güvenliğini doğrudan alırken yan zincirler kendi güvenlik protokollerini kullanır ve bağımsız bir güvenlik modeli benimser. Bitcoin ağında yan zincir var mıdır? Evet; Liquid Network ve Rootstock gibi çözümler Bitcoin ölçeklendirme amacıyla geliştirilmiştir.

Yan zincir, ana ağa bağlı kalmaksızın kendi mutabakatını ve blok yapısını yöneten bağımsız bir blockchain ağıdır. İki yönlü köprü aracılığıyla ana ağla etkileşim kurar ve işlem yükünü paylaşır. Bu sayede dApp’ler daha hızlı ve daha düşük maliyetlerle çalışabilir. Yan zincirler nasıl çalışır? İşlemler yan zincirde gerçekleştirilir, sonuçlar ana ağa rapor edilir. Kilitlenen varlıklar iki taraf arasında karşılık bulur; yan zincirdeki varlıklar kullanıldıkça ana ağdaki kilitli varlıklar serbest bırakılır. Bu süreç, güvenliği sağlamak için çoğunlukla eşik imza veya çoklu onay mekanizmalarını kullanır. Yan zincirler kendi güvenlik kurallarına sahip olduğundan ana ağın mutabakatından bağımsız olarak hareket ederler.

Popüler yan zincirler ve coin’leri nelerdir? Ekosistemde çeşitli projeler yan zincir mimarilerini benimsemiştir. Bunlardan bazıları şunlardır:

  • Polygon (MATIC): Ethereum için tasarlanmış hızlı ve düşük maliyetli çözümler sunan, şu anda zk-Rollup yönelimleriyle gelişen bir yan zincirdir.
  • Liquid Network (L-BTC): Bitcoin üzerinde çalışan, hızlı BTC transferleri ve gizlilik özellikleri sunan özel bir federasyon yan zinciridir.
  • Gnosis Chain (GNO): Stabilcoin odaklı işlemler ve kuvvetli topluluk yönetimiyle öne çıkan bir yapıdır.
  • Skale (SKL): Ethereum uyumlu ve özelleştirilebilir bir yan zincir ağıdır.
  • Rootstock (RBTC): Bitcoin güvenliği ile Ethereum akıllı sözleşme yeteneklerini bir araya getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yan zincir güvenli midir? Güvenlik, yan zincirin kendi mutabakat mekanizması ve doğrulayıcılarından gelir; ana zincirin güvenliğini doğrudan almaz. Layer 2 ile yan zincir arasındaki fark nedir? Layer 2 çözümleri ana zincirin güvenliğini kullanırken yan zincirler bağımsız güvenlik modelleriyle çalışır. Bitcoin ağında yan zincir var mı? Evet; Liquid Network ve RSK gibi çözümler bulunur.