Lübnan’ı İçeren Geçici Ateşkes Tartışması: Trump’ın Tutumu Değişimi ve Bölgesel Girişimler

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile İran arasındaki geçici ateşkes görüşmeleriyle ilgili olarak başlangıçta Lübnan’ın da bu barış sürecine dahil edilmesini destekledi. Ancak Netanyahu ile yaptığı bir telefon görüşmesinin ardından bu yaklaşımını net şekilde revize etti. Dillendiren kaynaklar, Lübnan konusundaki ilk tasvikin, tarafların arabuluculuk sürecine ilişkin değerlendirmelerinde belirleyici olduğunu belirtti. Bu süreçte Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi gibi isimler kamuoyuna Lübnan’ı da kapsayacak bir anlaşmanın mümkün olduğuna dair açıklamalarda bulundu.

Bir Beyaz Saray yetkilisinin CBS News’e aktardığına göre, İsrail’in Pakistan’ın aracılığında ortaya konan şartları kabul ettiği ifade edildi. Ancak Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmenin ardından Lübnan’ın barış sürecine dahil edilmesi konusundaki tutum değişti. Trump’ın sonraki açıklamalarında, Lübnan’ın Hizbullah nedeniyle bu anlaşmanın dışında kaldığı vurgulandı. Kayıtlara geçen sözlerinde, “Hizbullah yüzünden. Anlaşmaya dahil edilmelerinin şu an için mümkün olmadığını” belirtti ve bu konunun da gelecekte çözüleceğini sözlerine ekledi.

ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes süreci, ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonlar sonrası gelen karşı saldırılarla şekillendi. Trump, 8 Nisan’da saat 01.30 civarında ateşkesi kabul ettiğini açıkladı. Açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın açılması koşuluyla iki haftalık bir ara verildiğini, İran’dan da 10 maddelik bir teklife ulaşıldığını ve bunun sonraki müzakereler için zemin oluşturduğunu ifade etti. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise hedeﬂerinin bu dönemde kısmen gerçekleştiğini duyurdu ve nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini belirtti.

Bu süreçte Türkiye, Pakistan ve Mısır, ABD-İran temaslarının sürdürülmesi ve neticeye ulaşılması amacıyla yoğun diplomatik çabalarını sürdürdü. İsrail ise Lübnan’ın sürece dahil edilmediğini savunarak bu ülkedeki operasyonlarını sürdürdü ve genel olarak Geçici Ateşkes’e destek vermesine rağmen Lübnan konusundaki tutumunda netlik kazanmaya çalıştı.