Hürmüz Boğazı ve Petrol Fiyatlarında Olağanüstü Artış: Bölgesel Gelişmelerin Küresel Etkileri

Petrol fiyatları, Rusya-Ukrayna çatışmasının etkilerinin yoğunlaştığı dönemde en yüksek seviyelere doğru tırmandı. Brent ve ABD hafif petrolü, hafta sonu ABD tarafından yapılan işlemlerde varil başına yaklaşık 110 doları aşarak %25’i aşkın bir yükseliş kaydetti. Bu hareket, mevcut çatışmaların başladığı dönemin ardından yaşanan en hızlı artış olarak kayda geçti.

Çatışmaların erken aşamalarından bu yana Brent ve WTI’nin değerleri sırasıyla yaklaşık %50 ve %60’a yükseldi. Bu gelişme, ABD vadeli endekslerinde de sert bir düşüşe neden oldu; S&P 500 ve Nasdaq 100 kontratları yaklaşık %1,5 gerilerken Dow Jones Sanayi Endeksi kontratları yaklaşık %2 kayıp gösterdi.

İran’a karşı 28 Şubat’ta başlatılan hava operasyonları ve İran lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesiyle başlayan misillemeler, petrol fiyatlarında güçlü bir yükselişe zemin hazırladı. Sonuç olarak petrol piyasaları, 1985’ten itibaren kaydedilen en büyük haftalık artışını gördü. Çatışmaların en kritik etkilerinden biri de Basra Körfezi’ndeki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi oldu. Bölgede her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol dünya piyasalarına ulaşmayı beklerken, bu arzın yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.

Vortexa verilerine göre boğazın gerisinde yaklaşık 16 milyon varillik günlük petrol küresel piyasaya ulaşamıyor. Ek olarak Macquarie stratejisti Vikas Dwivedi, müşterilerine ilettiği bir notta, Hürmüz Boğazı’nın birkaç hafta süreyle kapanmasının petrol fiyatlarını 150 doların üzerine taşıyabilecek bir domino etkisi yaratabileceğini belirtti.

Dolayısıyla bölgede yaşanan gelişmeler, dünya genelinde petrol arzı ve fiyatları üzerinde doğrudan etkisini sürdürüyor. Diğer yandan, küresel ticaretin köprülerinden biri olan bu su yolu, günlük petrol arzının önemli bir kısmını taşıdığı için yaşanan her aksama, piyasaları daha savunmasız hale getiriyor.