Gizli işlemlere olanak tanıyan privacy coin’ler, blockchain ağlarında kullanılan işlem verilerini şifreli tutarak kullanıcı mahremiyetini ön planda tutar. Bu tür varlıklar, işlem detayı ve taraflar arasındaki etkileşimlerin izlenmesini engelleyerek finansal gizliliği koruma amacı taşır. Privacy coin nedir? Kişisel verileri korumak adına gönderici, alıcı ve işlem tutarı gibi bilgileri saklayan kripto paralar, public ledger yapısının ortaya çıkardığı izleri azaltır. Bu sayede, birimlerin geçmişteki işlemlerinin izlenebilirliği sınırlanır ve fungibility özelliği korunur.
Privacy coin ile blockchain arasındaki bağlantı kavramı, şeffaflıkla yüklü olan blokzincirinin üzerine ek güvenlik katmanları inşa etmeyi içerir. Geleneksel ağlar denetime açıkken, privacy coin projeleri zero-knowledge kanıtları veya halka imzaları gibi yöntemlerle işlemin geçerliliğini kanıtlar, ancak kim, kime ve ne kadar işlem yapıldığını gizli tutar. Gizliliğin sağlanması için kullanılan ana teknolojiler şu şekilde özetlenebilir:
- Gizli Adresler (Stealth Addresses): Her transferde alıcıya özel, tek kullanımlık adresler oluşturarak asıl cüzdanı maskeler.
- Halka İmzaları (Ring Signatures): Gerçek imzalayıcıyı bir grup arasından ayırarak kaynağın belirsizliğini artırır.
- Confidential Transactions (Gizli İşlemler): Gönderilen tutarı ağ üzerinde şifreli tutarak sadece ilgili tarafların görebilmesini sağlar.
Hangi privacy coin’ler öne çıkıyor? Piyasada gizlilik odaklı projeler çok olsa da, bazıları teknolojik altyapı ve pazar etkisiyle öne çıkmıştır. En çok bilinen örneklerden biri Monero (XMR) olup, varsayılan gizlilik sunumu ile “Bitcoin’in yapamadığını yapan” olarak anılır. Bitcoin ise yarı anonim bir yapı sunar; adresler kimlik içermezken işlem geçmişi herkese açıktır. Diğer taraftan Zcash (ZEC) ve Dash (DASH) kullanıcılarına isteğe bağlı gizlilik seçenekleri sunar. Son dönemde Litecoin (LTC) ağında hayata geçirilen MimbleWimble (MWEB) güncellemesi, LTC’yi privacy coin potansiyeline doğru bir adım taşıyabilecek özellikler içerir.
SSS bölümünde sıkça karşılaşılan sorulara kısa cevaplar şu şekildedir:
- Privacy coin yasal mı? Ülkeden ülkeye değişen düzenlemeler bulunur; bazı yerlerde delist edilmesi talep edilirken bazı bölgelerde alım-satımı serbesttir.
- Bitcoin privacy coin midir? Hayır; BTC tamamen şeffaf bir blockchain’e sahiptir ve işlem geçmişi izlenebilir. Gizlilik artırıcı yöntemler olsa da temelde bir privacy coin değildir.
- Monero neden ön planda? Varsayılan olarak tüm taraflar ve tutar bilgilerini koruyarak güvenlik ve anonimlik sunar; bu nedenle kategoride güvenilir bir konuma sahiptir.




































































































