Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Döviz Kurları
Altın
Hisse Senetleri
Endeksler
Kripto Paralar
Döviz Hesaplama
Döviz Çevirici
Kredi Arama
parahavadis
Uluslararası Para Fonu’nun (IMF COFER) verileri, 2025’in üçüncü çeyreğinde küresel rezervlerin toplamında yaklaşık 13 trilyon dolar olduğunu ve doların bu rezervler içindeki payının %56,92 olarak kaydedildiğini gösteriyor. 2024’teki ilk ve ikinci çeyreklere kıyasla düşüş eğilimini sürdüren dolar payı, 1999 başında görülen %71,19’luk yüksek seviyeden temel bir gerileme trendi izliyor.
Euro’nun rezervlerdeki payı ise geçen yıl belirgin bir artış kaydetti: 2024’in ilk çeyreğinde %19,12 olan pay, ikinci çeyrekte %20,24 ve üçüncü çeyrekte %20,33 düzeyine ulaştı. Japon yeni için ise yön değiştiren bir hareket var; 2024’in ilk çeyreğinde %5,73 olan payı, ikinci çeyrekte %5,65’e geriledikten sonra üçüncü çeyrekte %5,82’ye çıktı. Çin yuanı ise ilk çeyrekte %1,96 olan payını ikinci çeyrekte %1,99’a yükselttikten sonra üçüncü çeyrekte %1,93’e indirdi.
Amerikan doları küresel ödemelerdeki baskın konumunu koruyor Doların rezervlerdeki payındaki düşüşe rağmen, global finansal işlemlerde hâlâ en çok kullanılan para birimi olarak kalıyor. ABD’nin küresel ticaretinin yaklaşık %10’luk kısmını gerçekleştirmesi ve işlemlerin yarısından fazlasının dolar üzerinden faturalandırılması bu büyüklüğü destekliyor. Enerji ödemelerinin bazı kısımlarının dolar dışı para birimlerine kaymasına rağmen, çoğu emtianın ve ödemelerin dolar üzerinden fiyatlandırılması eğilimi sürüyor. SWIFT verilerine göre, doların küresel ödemelerdeki payı geçtiğimiz yıl aralıkta %50,49 olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde avronun payı %21,9, İngiliz sterlini %6,73, Kanada doları %3,44, Japon yeni %3,42 ve Çin yuanı %2,73 olarak raporlandı.
Denge değişimindeki başlıca nedeni rezerv yöneticilerinin çeşitlendirme isteği olarak gösteren uzmanlar, geleneksel olmayan para birimlerinin de portföylerde yer bulduğunu belirtiyor. Kanada ve Avustralya doları gibi para birimlerinin artan payı ile bazı ülkelerin dolar payını düşürdüğü görülüyor. Ancak bu değişimin, doların değer kaybetmesinden ziyade küresel para sistemi üzerinde daha çok kutuplu bir yapı oluşturma yönünde olduğunu ifade eden analistler, doların kısa ve orta vadede baskın konumunu sürdüreceğini belirtiyorlar.
Politika belirsizlikleri ve ülkelerin tercihlerinin etkisi Fitch Ratings’in Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, son yıllarda dolar payındaki küçülmenin birkaç faktörden kaynaklandığını söyleyerek en önemli etmen olarak geçen yılki politika belirsizliklerini gösteriyor. Gümrük tarifeleri, Grönland konuları ve Japonya ile ABD’nin mali sorunları gibi konuların bu belirsizlikleri teşvik ettiğini belirten Sonola, dolar güveninin sarsıldığı bir döneme girilmediğini, ancak gelecekte daha dengeli ve çok kutuplu bir küresel para sistemi beklendiğini ifade ediyor. 10-50 yıl perspektifiyle de doların mevcut hakimiyetini sürdürmesi muhtemel görünürken, payın büyüklüğünde bir küçülme olabileceğini belirtiyor.
Ödemeler ve rezervler arasındaki ilişki Rezerv yöneticileri, çeşitlendirme hedefi doğrultusunda alternatif para birimlerini portföylerine dahil ederken, doların küresel para sistemi içindeki merkezi konumunu koruması geniş çapta öngörülüyor. ABD’deki derin finansal piyasalara olan bağlılık ve likidite altyapısının önemli bir dayanakt olduğu görüşü, doların ödemelerdeki hakimiyetini koruyor.
