Orta Doğu Gerginliği ve Enerji Piyasalarında Dalgalanma: Rezervler, Üretim ve Tüketim Dinamikleri

Orta Doğu’da süregelen çatışmalar petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılıyor ve kısa vadede pay piyasalarında negatif bir açılışa yol açtı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, IEA üyesi ülkelerin 400 milyon varillik Stratejik Petrol Rezervi’nin piyasaya sürülmesi konusunda küresel bir anlaşmaya vardığını açıkladı. ABD yönetimi de rezervlerden 172 milyon varilin piyasaya arzını duyurdu.

İran’ın arzdaki baskıyı artırma ihtimali konusunda uyarıları sürerken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise bu senaryonun olası görünmediğini ifade etti. Wright, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerine eşlik etmek için “hazır olmadığını” dile getirirken, bu müdahalenin yakın zamanda gerçekleşebileceğini belirtti.

Başkan Donald Trump ise dünyanın en büyük petrol üreticisi olduklarını hatırlatarak, petrol fiyatlarındaki yükselişten elde ettikleri karı vurguladı. Ancak İran’ın nükleer silaha sahip olması ve Orta Doğu’yu, hatta dünyayı tehdit edebilecek bir durumda olmasının durdurulması gerektiğini söyledi.

Bu gelişmeler sonrası Brent tipi petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla %8,1 artışla 99,43 dolar, WTI tipi ham petrolün varili ise %8,3 artışla 94,47 dolardan işlem gördü. Analistler, ülkelerin rezervleri piyasaya sürme kararını teyit ederken, Irak ve Umman petrol tankerlerinin İran’ın saldırılarına maruz kalmasının fiyatları yeniden yükselttiğini belirtiyor.

Enerji piyasalarındaki dalgalanmaların enflasyon beklentilerini etkilemeye devam ettiği, jeopolitik gerilimlerin ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politika yol haritasında belirsizlikleri artırdığı ifade ediliyor. Ticaret tarafında ise ABD yönetimi, Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan gibi 16 ekonomiyi kapsayan bir soruşturmayı başlattı; bu, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamındaki yapısal aşırı kapasite ve üretim politikalarına odaklanıyor.

Makroekonomik veriler ise olumlu yönde geliyor. ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 7 Mart haftasında 213 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Ayrıca ABD’nin dış ticaret açığı ocakta yüzde 25,3 azalarak 54,5 milyar dolar olarak kaydedildi; bu da piyasa öngörüleriyle uyum içinde yer aldı.