Trump & Netanyahu’ın Beyaz Saray’daki Tartışması: İran’a Yönelik Ekonomik Baskının Artırılması İçin Yeni Yaklaşımlar

Beyaz Saray’da bu hafta gerçekleşen görüşmede ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, İran’a yönelik baskıyı güçlendirmek amacıyla özellikle Çin üzerinden petrol akışlarının kısıtlanması konusunda ortak bir yön olup olmadığı tartışıldı. İki ABD yetkilisine göre, 11 Şubat’taki görüşmede bu yaklaşım masaya yatırıldı ve İran’ın petrol ihracatının büyük bir bölümünün Çin’e gittiği, Çin’in alımları azaltması halinde İran’a yönelik ekonomik baskının önemli ölçüde artabileceği değerlendirmesi paylaşıldı. Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a karşı sürdürdüğü baskının, İran ile nükleer müzakerelerin ve diplomasinin başarısız olması durumunda Orta Doğu’da süregelen askeri göstergelerle birleşerek ilerletileceği ifade edildi.

Mümkün olup olmadığını görelim, bir deneyelim şeklinde özetlenen bir ifadeyle, Trump ve Netanyahu görüştüklerinde İran’ın nükleer silah edinme kapasitesinin ortadan kalkması hedefini paylaştılar; bu hedefe ulaşmanın yolunda ise farklı görüşlerin bulunduğu aktarıldı. Netanyahu, İran ile anlaşmanın zor olduğuna vurgu yaparken Trump’a, İran ile bir anlaşmanın mümkün olabileceğine dair inancını sürdürdüğünü iletmişti. Yetkililere göre Trump, Netanyahu’ya İran’la bir anlaşmaya varma ihtimali üzerinde durdu ve bu süreçte, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in konuya yaklaşımıyla ilgili olarak geri bildirim aldı. Witkoff ve Kushner’in, en iyi olasılığın “zor” olduğuna işaret ettikleri fakat İranlıların bazı konularda doğru yönlendirme yaptıklarını ifade ettikleri belirtildi.

Netanyahu-Trump görüşmesi 11 Şubat’ta Beyaz Saray’da gerçekleşti ve iki liderin bölgede Gazze ile ilişkili gelişmeler dahil olmak üzere İran konusunu da görüştüğü belirtildi. Netanyahu’nun bu ziyareti, Washington’un İran’a karşı uygulanacak baskının seyrini etkilemeye yönelik bir adım olarak değerlendirildi ve bu ziyaretin ABD-İran görüşmelerinin geleceğini etkileyeceği düşünceleri yazılı ve görsel medyada yer aldı.

İran ve ABD arasındaki müzakereler ise Haziran 2025 itibarıyla kesintiye uğrayan nükleer görüşmelerin yeniden başlatılması yönünde umut taşıyordu. Umman’da 6 Şubat’ta yeniden başlayan görüşmeler, Tahran-Washington hattında tansiyonları yükseltirken, mevcut süreçte Tahran’a karşı bölgesel askeri yığınağın da devam ettiği kaydedildi. Şu anda ABD ile İran arasındaki ikinci tur nükleer müzakerelerin hedef tarihi olarak 17 Şubat Salı günü Cenevre belirtiliyor.