12. Yargı Paketi Meclis’te: Öne Çıkan Değişiklikler ve Uygulama Fikirleri

Meclis’e sunulan 12. Yargı Paketi, Adli Tıp kapasitesinin güçlendirilmesi ve karar süreçlerinin tek hakimle çözümü gibi hedeflerle dikkat çekiyor. Paket, 30 madde halinde gelen içerikte, icra takibi, miras izale-i shuyu, noterlik işlemlerinin hızlandırılması ve yargı süreçlerinin daha verimli yürütülmesi adına çeşitli değişiklikler içeriyor.

Madde 1, adli yargı kararlarına ilişkin ilamların icra takibi sürecini yeniden yapılandırıyor. Alacaklı veya vekili, idareye başvurarak ödeme için hesap numarası bildirirse, ödemeler 1 ay içinde yapılmazsa cebri icra yoluna gidilebilecek. Bu düzenleme, alacak kalemlerinin faiz ve fer’leriyle birlikte kesinleşmesini hedefliyor.

Madde 2, miras yoluyla taşınmazlarda izale-i şuyu süreçlerinde meydana gelen suiistimalleri engellemeyi amaçlar. Tüm maliklerin mirasçı olduğu durumlarda birinci açık artırma sadece mirasçıların arasında ve bir defaya mahsus uygulanacak; alıcı çıkmaması halinde ikinci artırma genel hükümlere göre yürütülecektir.

Madde 3, noterlik evraklarının gizliliğini koruyarak adli mercilerin belgeleri doğrudan talep etmesini kolaylaştırır. Noter, istenen belgenin onaylı örneğini bulundurarak ilgili mercie iletecek; gerekirse elektronik imzalı taranmış örnekler de gönderilecektir.

Madde 4, Danıştay’da daire sayısını azaltmayı öngören geçici düzenlemenin süresini uzatırken, kadro azaltımı konusundaki uygulamanın ertelenmesini içerir. Böylece yükün dengeli dağıtılması ve yüksek mahkemenin verimliliği korunur.

Madde 5–7, idare mahkemeleri ve bölge idare mahkemeleriyle ilgili karar süreçlerini sadeleştirir. Tek hâkimle çözümlenebilecek bazı dava türlerinin kapsamı genişletilirken, istinaf sürecinin daha geniş bir güvenceyle işletilmesi hedeflenir. Ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda temyiz ve istinaf yolunun kullanımına ilişkin istisnalar belirlenir.

Madde 8–9, Adli Tıp Kurumu ve Hâkimler ve Savcılar Kanunu bağlamında atama şartları ve eğitim-öğretim süreçlerini netleştirir. Uzun süreli kadro projelerinin kanun seviyesinde düzenlenmesi sağlanır.

Madde 10–11, bilirkişilik yaklaşımını disipline ederek, teknik ve özel bilgi gerektirmeyen konularda disiplin yaptırımlarını netleştirir ve faiz hesaplamalarında adil ve sade bir sistem öngörür. Ayrıca, değerlendirme süreçlerinde elektronik kayıtlar üzerinden güvenli tutumlar belirlenir.

Madde 12–15, vesayet altındaki malların satış süreçlerini UYAP entegrasyonu ile elektronik ortamda gerçekleştirir ve veri güvenliği ile saklama sürelerini artırır. Kimlik bilgilerinden arındırılmış sonuçların saklanması ve belirli süreler sonra imha edilmesi güvenceye alınır.

Madde 16–19, HAGB, güvenlik kararları ve tazminat hesaplarında yeni kurallar getirir. Enfaz ve tazminat hesaplarında oransal mahsup gibi yeni yöntemler ile adaletin hızlandırılması hedeflenir. Ayrıca borçlar ve özel dava alanlarında usul ekonomisi sağlanır.

Madde 20–23, alacak davalarının kapsamını netleştirir ve yazılı yargılama usulünü daha sıkı düzenler. Duruşmaların uzamamasına yönelik yeni sınırlamalar getirilir; uzaktan duruşma ve sesli-görüntülü iletişim araçlarıyla gerçekleştirilebilecek işlemler genişletilir.

Madde 24–27, dava birleştirme ve istinaf- temyiz süreçlerinde yeni kurallar koyar. Aynı seviyedeki mahkemeler arasındaki birleştirme kararlarının uygulanması hızlandırılır ve ilk derece kararları üzerinde itirazlar için yeni yollar açılır. Ayrıca, istinaf aşamasında görevin denetlenmesiyle ilgili düzenlemeler yapılır.

Geçici Madde 1 ise bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin zaman çizelgesini ve geçiş hükümlerini belirler.