Hürmüz Boğazı ve Petrol Piyasalarında Sert Düşüşün Ardındaki Gelişmeler

Geçici bir barış anlaşmasının ardından petrol taşımacılığında yeniden normale dönüş sinyalleri alınmaya başlandı. ABD ve İran arasında varılan anlaşma, Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik zincirlerinde yaşanan endişeleri hafifletirken, küresel petrol piyasasında arz şokuna ilişkin kaygıları da azaltıyor.

Brent petrolün varil fiyatı 79 dolar civarında gevşeme gösterdi ve haftalık bazda yaklaşık %9’luk bir düşüş kaydetti. Buna karşılık ABD ham petrolü (WTI) yaklaşık 75 dolar seviyesinde işlem görüyor. Boğazdaki geçişler normalleşmeye başlarken, bölgeden ayrılan bazı tankerler arasında Mayıs öncesi dönemde yaşanan çatışmaların ardından Suudi Arabistan’a ait gemiler de yer aldı.

Uluslararası Enerji Ajansı, normal koşullarda Hürmüz Boğazı üzerinden günlük olarak yaklaşık 20 milyon varil petrol ve türevi taşındığını hatırlattı. Öte yandan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukasının kaldırıldığını açıkladı. JMIC ise boğazdan geçiş yapmak isteyen gemilere mayın riskini azaltmak amacıyla Umman kıyılarına yakın rotaları tercih etmeleri yönünde tavsiyede bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın İran’a aşırı taviz verdiğine dair eleştirileri reddederek gelişmeleri olumlu karşıladığını ifade etti ve piyasalara güven verdiğini belirtti. Başbakan Yardımcısı JD Vance ise, ileride Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden geçiş ücreti alınabileceğine dair endişelerin küçümsenmesi gerektiğini söyledi ve 60 günlük sürecin başladığını vurguladı.

Analistler ise boğazın tamamen yeniden açılmasının hızlı bir süreç olmayacağını dile getiriyor. Gemilerin doğru konumlandırılması, petrol kuyularının devreye alınması, altyapının onarılması ve mayın temizliği gibi konular için taraflar arasında uzlaşmanın şart olduğu belirtiliyor. Ayrıca bazı armatörlerin güvenlik konularında temkinli tutumunu sürdürdüğü kaydediliyor.