• YARIM ALTIN
    21.629,00
    % 0,88
  • AMERIKAN DOLARI
    46,3002
    % 0,02
  • € EURO
    53,8157
    % 0,22
  • £ POUND
    62,2409
    % 0,19
  • ¥ YUAN
    6,8540
    % 0,04
  • РУБ RUBLE
    0,6335
    % -1,38
  • BITCOIN/TL
    3041687,530
    % -2,03
  • BIST 100
    14.493,09
    % 0,32

Uluslararası Petrol Hattı Krizinde Yeni Anlaşma Çerçevesi ve Tarafların Beklentileri

Uluslararası Petrol Hattı Krizinde Yeni Anlaşma Çerçevesi ve Tarafların Beklentileri

Yetkili, süreç boyunca iki ülke arasındaki ihtilafın, uluslararası tahkim sürecine dek uzandığını hatırlatarak mevcut anlaşmanın aynı haliyle sürdürülmesinin uygulanabilir olmadığını belirtti. Irak’ın hattı kullanmaması durumunda Türkiye’nin kendi topraklarındaki bölümden üçüncü tarafların petrolünü taşıma niyetinin olduğunu ifade etti.

Günlük taşıma kapasitesi 1,5 milyon varil olan hattın tamamını çalıştırma arzusunu dile getiren yetkili, Türkiye’nin 5 ile 10 yıl arasında değişen uzun vadeli taahhütler görmek istediğini kaydetti. Ayrıca, yeni düzenlemenin hattın kapasitesi kullanılmadığında Türkiye’ye ödeme yapma yükümlülüğünü içermesi gerektiğini de vurguladı.

Hattın Kerkük’ten başlayıp Şırnak’ın Silopi ilçesinden Türkiye’ye ulaşmasıyla toplam uzunluğu 986 kilometre olan güzergahın iki üçünün Türkiye üzerinden geçtiğini belirtti. Irak Petrol Bakanlığı, görüşmeler sonuçlanana kadar Irak-Türkiye petrol boru hattı anlaşmasının en az bir yıl daha uzatılmasını talep etmişti.

SOMO’nun Genel Müdürü Ali Nizar’ın bu hafta yaptığı açıklamaya göre Irak’tan yapılan günlük ihracat yaklaşık 170.000-180.000 varil seviyesindeydi. Aynı zamanda Irak, salı günü aldığı karar ile Irak Bölgesel Kürt Yönetimi ve Kerkük sahalarından Türkiye’nin Ceyhan limanına uzanan boru hattı üzerinden ihracatı iki buçuk ay içinde günde 220.000 varilden 770.000 varile çıkarmayı öngören bir planı onayladı.

Mevcut anlaşmanın 27 Temmuz’da biteceği belirtilirken, Irak Petrol Bakanlığı müzakere sonuçlanana kadar en az bir yıl daha uzatılması talebinde bulundu. Ancak Türk yetkilileri, böyle bir uzatmaya sıcak bakmadıklarını ifade etti. Taraflar bir anlaşmaya varamazsa Türkiye’nin Irak’tan boru hattı üzerinden sevkiyatı durdurması gündeme gelebilir; kararın nihai sözü ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ait olacak.

Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin, 2014-2023 yılları arasında Türkiye’nin Irak merkezi hükümetinin onayı olmadan Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’nden Ceyhan’a petrol taşıdığı gerekçesiyle Türkiye’yi 1,5 milyar dolar tazminata mahkum etmesi, iki ülke arasındaki petrol ticaretinde gerilimi derinleştirmişti. Türkiye, Kahramanmaraş depremleri sonrasında hattın zarar görmesini gerekçe göstererek akışı durdurmuş; bakım-onarım çalışmalarının ardından hattın Eylül 2025’te yeniden faaliyete geçmesi sağlandı. Ancak İran savaşı nedeniyle hattın akışı bir kez daha kesildi ve kısa süre sonra 18 Mart itibarıyla tekrar çalışır hale geldi.