Halkbank Davasında Anlaşma ve Denetim Raporu: Uyum Süreci ve Diplomatİk Arka Plan

ABD Adalet Bakanlığı, Manhattan federal mahkemesine resmi başvuru yaparak Halkbank aleyhindeki ceza davasının düşürülmesini talep etti. İddiaların yürütülmesini durdurma yönünde karar veren savcılar, Türkiye merkezli kamu bankasının yargılanma niyetinin kalmadığını açıkladı. Mart ayında taraflar uzun süredir sürmekte olan süreçte uzlaşmaya varmış ve bu durum, NATO müttefikleriyle ilişkileri düzeltmeye yönelik bir adım olarak gösterildi.

Kararın ardından Halkbank hisseleri Borsa İstanbul’da yükselişe geçti. Savcılar, davayı düşürmenin İran’a yönelik desteği sınırlama hedefleriyle uyumlu olduğunu savundu. Anlaşma kapsamında banka İran lehine işlemlere asla girmeyecek ve kurum yaptırım ile kara para aklama karşıtı kurallara uyumu bağımsız bir denetimci aracılığıyla denetlenecek. Ayrıca dava süreci boyunca Halkbank tarafından herhangi bir para transferi gerçekleştirilmeyeceği belirtildi.

Anlaşma süreci ve denetim raporu Yargıç Richard Berman, imzalanan uzlaşmanın duyurulmasının ardından bankanın uyum şartlarını yerine getirip getirmediğini kanıtlaması için 90 gün süre verdi. Bu süre zarfında süreç geçici olarak durduruldu. Uluslararası denetim firması Ernst & Young, Halkbank’ın uyum politikalarını ayrıntılı bir inceleme için görevlendirildi. Manhattan ABD Başsavcılığı, 90 günlük sürenin dolmasına yaklaşırken mahkemeye yeni bir dosya sundu ve raporda Halkbank tarafının herhangi bir uyum ihlali göstermediğini vurguladı. Son olarak, Yargıç Berman’dan davanın düşürülmesine yönelik dilekçeyi zamanında onaylaması talep edildi.

ABD Yüksek Mahkemesi, önceki ay alt mahkemenin yargılamayı sürdürmesine izin veren kararı onamıştı. Halkbank’ın bir devlet kurumu olarak yabancı mahkemelerde yasal dokunulmazlığı bulunduğu yönündeki savunması da bu süreçte gündemdeydi.

İddianamenin geçmişi ve diplomatik ilişkiler Şubat ayında başlayan ABD-İsrail ve İran arasındaki gerginliklerin ardından iki ülke arasındaki diplomatik diyaloglar yeniden şekillendi. Savcılar Halkbank’ı, yaklaşık 20 milyar dolarlık kısıtlı fonu dolandırıcı biçimde transfer etmekle suçladı; iddianamede petrol gelirlerinin İran çıkarları için altın ve nakde dönüştürüldüğü belirtildi. Ayrıca sahte gıda sevkiyatı belgeleriyle bu işlemlerin meşrulaştırılmaya teşebbüs edildiği iddia ediliyor. İddianamenin Trump’ın ilk başkanlık döneminde açıldığı ve Erdoğan’ın bu süreçleri “hukuksuz ve çirkin” olarak nitelendirdiği biliniyor. Trump’ın yeniden başkan olmasıyla birlikte iki ülke arasındaki yakınlaşma yönündeki diplomatik diyaloglar da güç kazandı; Erdoğan, Beyaz Saray’daki temaslar ve son telefon görüşmeleriyle bu sorunun kapandığını kamuoyuna duyurdu.