FCAS Projesinde Uzlaşı Sağlanamayan Amerikaniktir: Avrupa Savunma Stratejileri ve Geleceği

Almanya ve Fransa, Avrupa’nın en iddialı savunma girişimlerinden FCAS’a dair uzlaşıyı bir türlü sağlamayı başaramadı. Başlangıçta 100 milyar avroya mal olması öngörülen bu program, uçak teknolojisinin ötesinde bir entegre savaş ağı kurmayı hedefliyordu. DPA’nın aktardığı bilgilere göre, Berlin’de Merz ile Paris’te Macron, geçen hafta Karadağ’da düzenlenen AB-Batı Balkanlar Zirvesi vesilesiyle bir araya geldi ve uzun süredir süren görüş ayrılıklarının sonucunda projenin sonlandırılması yönünde ortak karar aldı.

Uzmanlar, bu kararı, Avrupa’nın yıllardır süren savunma yatırımları eksiklikleriyle hesaplaşması sürecinde bir dönüm noktası olarak görüyor. FCAS yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmekle kalmayıp, buna eşlik eden insansız hava araçlarıyla entegre bir muharebe ağı kurmayı amaçlıyordu. Tahminler, 2040’lardan itibaren Fransa’nın Rafale uçağının, Almanya ve İspanya’nın ise Eurofighter’ların yerini almasını öngörüyordu; fakat teknik gereksinimler, paylaşım modelleri ve sanayi iş bölümü konularında yaşanan görüş ayrılıkları karar sürecini sıkıştırdı.

Savunma analistleri, Merz ve Macron’un Avrupa havacılık devi Airbus ile Dassault Aviation arasındaki derin içerik farklılıklarını uyumlu hale getirmek için aylar süren yoğun girişimde bulunduğunu belirtiyor. Ancak teknoloji paylaşımı, operasyonel kontroller ve patent haklarına ilişkin rekabet, siyasi zirvedeki kararlı iradeyi sarsacak ölçüde bir sorun olarak gündemde kaldı. Ayrıca Fransa, yeni uçağın nükleer taşıma kapasitesi ve uçak gemileriyle entegrasyon imkanı talebinde bulundu. Buna karşılık Almanya, 6. nesil insanlı savaş uçağı konusunda kendi stratejik ihtiyaçlarını daha az görünür kılarken, bu özelliğe gereksinim duymadığını vurguladı.

Avrupa’da alternatif projelere yönelim FCAS’taki zaman planı sapmaları ve belirsizlikler, Avrupa ülkelerini savunma alanında kendi çözümlerini aramaya itti. Belirsizlikler nedeniyle pek çok ülke, mevcut çözümler olarak ABD yapımı F-35 gibi platformları değerlendirmeye devam ediyor. Alman basını, aynı çatı altında iki farklı savaş uçağı geliştirme ihtimalinin giderek daha gerçekçi hâle geldiğini öne sürüyor. Fransız Dassault’un kendi Rafale uçağını güncel teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı konuşuluyor; Airbus’ın ise Saab ile ortaklık kurma ya da GCAP gibi rakip programlara katılma seçeneklerini değerlendirdiği ifade ediliyor.