AB’nin Çelik Kotalarında Yeni Düzenleme ve Türkiye İçin Potansiyeller

Strazburg’da oylanan yeni çelik düzenlemesi, Avrupa Birliği’nin gümrüksüz ithalata ilişkin kotasını yıllık 18,3 milyon tonla sınırlama kararıyla sonuçlandı. 2024 kotalarına göre yüzde 47’lik düşüş uygulanırken, kotayı aşan ithalata %50 ek gümrük vergisi getirileceği açıklandı. Bu adımla AB, maliyet baskılarını hafifletmeyi ve ithalat baskısını kontrol altına almayı amaçlıyor.

Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Veysel Yayan’a göre, bu karar AB’nin Gümrük Birliği ruhuyla bağdaşmıyor ve Türkiye’nin uzun süredir kullanmadığı karşı tedbir hakkını ciddi şekilde değerlendirmesi gerekiyor. Yayan, Avrupa pazarındaki Türkiye payının son yıllarda küçüldüğünü belirterek, “Çelik ihracatımız 7-7,5 milyon ton aralığındaydı; 2018’de bu payı yaklaşık yüzde 50 azaltmışlardı. Şimdi ise bir kez daha aşağı yönlü bir baskı yaşanıyor” diye konuştu.

İlave teklife rağmen yüzde 14,2’lik AB ithalat payına ulaşamıyoruz ifadesiyle Yayan, AB’nin sunduğu payların mevcut seviyelerin altında kaldığını vurguladı. Avrupa’nın bize teklif ettiği paylar şu an sahip olduğumuz payların altında kalıyor; bu durum, aramızdaki Gümrük Birliği ve ticaret ilişkinin yeterince dikkate alınmadığı şeklinde değerlendiriliyor.

“Avrupa giderek muhafazakarlaşıyor” mesajını paylaşan Yayan, çelik kotası uygulamalarında Gümrük Birliği kurallarıyla hareket edilmediğini belirtti. Avrupa’nın tarafını Türkiye’yi “Made in Europe” kavramına dahil etmek yönünde söylemlerde bulunsa da mevcut kota sistemi nedeniyle Türkiye fiilen bu avantajı yakalayamıyor.

“1 Temmuz’a kadar kota iyileştirilmezse Latin Amerika’da potansiyel var” uyarısında bulunan Yayan, 1 Temmuz’a kadar düzenlemede bir ilerleme kaydedilmese Latin Amerika pazarında önemli bir fırsat bulunduğunu dile getirdi. Türkiye’nin üretim performansı dünya ortalamasının üzerinde seyrediyor; küresel çelik üretiminin yavaşlamasına rağmen Türkiye’nin üretim artışı %5,5 düzeyinde belirlendi. Dünya geneli büyüme ise yaklaşık %3,5 olarak kaldı, Türkiye bu tabloda olumlu bir konumda değerlendiriliyor.