İstanbul’da Uluslararası Sıfır Atık Forumu ve Küresel Çevre Diplomasisi

İstanbul, 5-7 Haziran’da düzenlenecek Uluslararası Sıfır Atık Forumu ile çevre diplomasisinin küresel merkezlerinden biri olma yolunda önemli bir adım atacak. Forum’da dünya genelinden katılımcılar, 160 ülkeden 100’ün üzerinde bakan ve 200’ün üzerinde belediye başkanının yanı sıra 5 binden fazla kişiyle buluşacak. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, 2017’de başlayan hareketin uluslararası başarılarıyla Türkiye’yi çevre diplomasisinin merkezi haline getirdiğini vurguluyor. Ayrıca BM tarafından “Uluslararası Sıfır Atık Günü” olarak ilan edilen 30 Mart sonrası sürece İstanbul’un bu vizyonun merkezi olacağını öne sürüyor.

Ağırbaş’a göre BM İnsan Yerleştirme Programı İstanbul’da sıfır atık çalışmalarını yönetecek küresel bir ofis kurdu ve bu ofisin kısa sürede personel alımına başlaması planlanıyor. Sıfır Atık Vakfı ile BM arasındaki 10 yıllık işbirliği anlaşması da bu hedefleri destekliyor. Mezkur kurumsal adımlar, BM ve bazı uluslararası kurumların Türkiye çevresinde merkezler kurma yönündeki stratejisini güçlendiriyor; şu anda beş kurum İstanbul’da faaliyet gösteriyor ve gelecek beş yıl içinde bu sayı 10’u aşabilir.

Ağırbaş ayrıca Birleşmiş Milletler çatısı altında oluşturulan Danışma Kurulu’na değinerek, başkanlığını Emine Erdoğan’ın yaptığı bu yapının küresel çabaları şekillendirdiğini belirtiyor. Sıfır Atık Vakfı ile İstanbul Valiliği’nin işbirliğiyle 1-7 Haziran tarihleri arasını “Sıfır Atık Haftası” olarak ilan ettiler. 5-7 Haziran’da yapılacak Forum, dünya liderlerini İstanbul’da bir araya getirirken, kararların bu yıl Antalya’da düzenlenecek COP31’in ana gündem maddelerinden biri olarak belirlenmesi bekleniyor.

Ağırbaş, kampanyaların dört ana başlık altında yürütüldüğünü ifade ederek, Küresel düzeyde 100 ülkeden destek alınmasıyla BM, Dünya Bankası ve diğer uluslararası kurumlarla ortak çalışmanın sürdüğünü aktarıyor: “Gıda İsrafıyla Mücadele, Enerji Verimliliği, Sanayide Yeşil Dönüşüm ve Sıfır Atık Su Verimliliği.” Bu çerçevede yerel çözümlerle küresel sorunlara yenilikçi cevaplar üretilmesini hedeflediklerini vurguluyorlar.

Dünya genelinde plastik ve atık sorunlarının boyutunu hatırlatan Ağırbaş, BM verilerine göre devasa bir çöp kıtası oluştuklarını ve mikroplastiklerin sağlık üzerinde ciddi tehditler oluşturduğunu belirtiyor. Marmara Denizi’nde müsilaj ve temiz su sızıntılarının ciddi bir risk olduğuna dikkat çekerek, altyapıya öncelik verilmesinin ve atık suların ileri biyolojik arıtma tesislerinde işlenmesinin önemli olduğunu ifade ediyor. Ayrıca derin deşarj konusundan da uzak durulması çağrısını yineliyor.

Takip eden çalışmalar arasında Eber Gölü’nün sanayi atıkları ve yetersiz arıtma sistemleri nedeniyle tehlike altında olduğu uyarısı da mevcut. Bu tür çevre sorunlarının kalp hastalıklarının erken yaşlarda görülmesine yol açtığına dikkat çekiliyor.

Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi’nin yalnızca atık yönetimini değil, çevresel dönüşümün tüm alanlarını kapsadığını belirterek, Kenya’daki çalışmalarla başlayan çevre diplomasisinin G7 ve Dünya Ekonomik Forumu gibi platformlarda Türkiye’nin vizyonunu güçlendirdiğini sözlerine ekliyor.