Tahran-ABD arasındaki gerilim ve petrol piyasalarına etkisi

Hürmüz Boğazı yakınlarında artan gerilim, petrol piyasalarını yeniden hareketlendirdi. İran’ın barış girişimlerine karşı ABD Başkanı Donald Trump’ın tutumu ve Tahran’ın yanıtı, bölgedeki çatışmasızlık umudunu zayıflatırken arz güvenliği üzerinde baskı yarattı. Brent tipi petrol, önceki seansta görülen yükselişe devam ederken varil başına yaklaşık 105 dolar bandında işlem gördü; ABD hafif petrolü (WTI) ise 99 dolar civarında seyretti.

Trump, Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın 10 haftalık çatışmayı durdurma önerisini küçümseyerek, ateşkesin şu an “yoğun bakımda” olduğunu ifade etti. Nisan başından beri yürürlükte olan ateşkes, son dönemde gemilere yönelik saldırılar nedeniyle kırılganlaşsa da şu ana kadar korunmuştu. Ancak Hürmüz Boğazı’nın neredeyse kapanması, küresel müşterilere yönelik petrol ve enerji taşıma akışını bozarak enflasyon baskılarını derinleştirdi.

Konuya yakın bir kaynak, İran’ın Trump’ın barış teklifine karşılık olarak ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve yaptırımlarda gevşeme talep ettiğini belirtti. Ayrıca İran’ın boğazdaki trafiğe belirli ölçüde hâkimiyet kurma niyetini sürdürdüğünü ifade etti. Bloomberg Economics’ten Dina Esfandiary ve Becca Wasser başta olmak üzere uzmanlar, kapsamlı bir barış anlaşmasının çıkmasının düşük ihtimal olduğunu belirtti; ABD ile İran’ın yeniden çatışmaya dönme ihtimalinin ise yükseldiğini, fakat yoğun çatışmaların geçici kalabileceğini ve daha düşük seviyeli bir çatışma düzenine evrilebileceğini öne sürdüler.

Aynı dönemde Axios’un üç ABD’li kaynağına göre Trump, savunma ve olası yeni operasyonlar üzerinde istihbarat topluluğu ile görüşüyor. Fox News’e konuşan Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş yapan gemilere yeniden eskort sağlama planını değerlendirdiğini kaydetti. ABD’de akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, yaklaşan ara seçimler öncesinde siyasi baskıları artırdı ve hükümet, artan fiyatları frenlemek amacıyla acil petrol rezervlerini devreye aldı.