EPDK Başkanı Yılmaz: Türkiye Enerji Piyasalarında Dönüşüm ve Yatırım Yol Haritası (2021-2030)

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, Türkiye enerji piyasasının büyüklüğünün yaklaşık 145 milyar dolara ulaştığını ve bu alanda yaklaşık 300 bin kişiye istihdam sağlandığını vurguladı. 2021-2025 uygulama döneminde 521 milyar lira yatırım yapıldığını ve 2026-2030 dönemi için 776 milyar lira yatırım planlandığını söyleyen Yılmaz, Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi kapsamında gündemdeki başlıkları gazetecilere aktardı. Kurumun 25’inci yıl dönümünü kutlarken mevcut durum ve gelecek vizyonunu paylaşan Yılmaz, elektrikten akaryakıta, depolamadan LPG piyasasına kadar pek çok alanda yeni döneme yönelik yol haritasını ortaya koydu.

Elektrik dağıtımında 2026-2030 dönemine ait yeni uygulama kapsamında yatırımlar reel olarak 1,5 kat artarken, şebekenin güçlendirilmesi ve gençleştirilmesi için planlı bakım bütçesinin 2,1 kat artışla 189 milyar liraya yükseltildiği bilgisini paylaştı. 2025 başında yürürlüğe giren düzenleme kapsamında mesken abonelerinden güvence bedeli alınmadığını hatırlatan Yılmaz, bu değişiklikle yaklaşık 217 bin tüketiciden 333 milyon liranın tahsil edilmediğini ifade etti. Petrol piyasası ise 66 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı ve 13 binden fazla lisanslı oyuncu ile yıllık 34 milyon tonun üzerinde akaryakıt arzı sağlandığı bilgisini verdi. Kaçak akaryakıtta önemli oranda düşüş kaydedildiğini ve kalite standartlarının Avrupa seviyelerine çıktığını belirtti. Doğalgaz piyasası ise 30 milyar dolarlık piyasa büyüklüğüne ulaştı; 250 bin kilometrelik şebeke ve 81 ilde yaklaşık 23 milyon abonenin bulunduğu, 1000 yerleşimde hizmet verildiği bilgisini ekledi. LPG’nin dünyanın önde gelen pazarlarından biri olduğunun altını çizerken elektrikli araç şarj altyapısında hızlı büyümenin sürdüğünü ve bu alanın net sıfır hedefleri için kritik olduğuna işaret etti.

Elektrikteki yüzde 25’lik artışın büyük bölümü dağıtımdan
Yılmaz, nisanda elektrik ve doğalgaz fiyatlarındaki yüzde 25’lik artışa ilişkin olarak sübvansiyonların uzun süredir kamu tarafında uygulanmasını ve maliyetlerin vatandaşlara yansıtılmamasını vurguladı. Elektrik fiyatlarının sadece üretim maliyetiyle sınırlı kalmadığını belirterek, dağıtım ve şebeke tarafının da maliyetleri etkilediğini, dağıtım yatırımlarıyla maliyetlerin dengeli biçimde yönetildiğini ifade etti. Söz konusu düşüne göre, düzenlemelerin merkezinde vatandaşların alım gücü ve enflasyon hedeflerinin dengelenmesi yatıyor.

Doğalgazda hedefli destek ve kademeli tarife dönemi
Türkiye’nin enerji sübvansiyonlarını genel bir destekten çıkarıp hedefli bir sosyal politika aracına dönüştürme sürecinde olduğundan bahseden Yılmaz, illere göre belirlenen kademeli tarife yapısının uygulamaya konulduğunu açıkladı. Amacın çok düşük tüketimde temel ısınmanın korunması, yüksek tüketimde ise sübvansiyon etkisinin doğal olarak azalması olduğunu vurguladı. EPDK olarak piyasa istikrarını bozmayacak ve tüketiciyi koruyacak şekilde dönüşümün hayata geçirildiğini kaydetti.

Depolamada sahaya inen yatırım
33 bin megavat depolamalı kapasite tahsisinden bahseden Yılmaz, yaklaşık 2 bin 100 megavatlık kısmın sahada yatırıma geçtiğini, 208 megavatlık kısmın ise işletmede olduğunu söyledi. Toplam yatırım tutarları ise işletmede 166 milyon dolar, sahada yaklaşık 2 milyar dolar ve izin-onay sürecinde yaklaşık 35 milyar dolar olarak belirtildi. Bu yatırımlar hayata geçerse 10 yıl içinde 52 milyar dolarlık doğalgaz ithalatının önüne geçilebileceği öne sürüldü.

Doğal gaz ithalatında stok güvenliğini artıran önlemler kapsamında 90 günlük net ithalata denk gelen ulusal petrol stoğu bulunduğunu ve 15 farklı ülkeden sağlanan kaynak çeşitliliğinin devam ettiğini anlatan Yılmaz, yerli üretimin 2025 itibarıyla yüzde 26 artışla 47,9 milyon varil üretime ulaştığını ve dışa bağımlılığın azaltılmaya çalışıldığını kaydetti. Ayrıca Milli ve Ulusal Stok İzleme Sistemi’nin, lisanslı tüm tankları anlık olarak izlediğini ve dijital takip altyapısının ülkeler arasında nadir bulunan bir konumda olduğunu ifade etti.

Promosyonlar ve şeffaf piyasa
Promosyon uygulamalarının piyasa mekanizmasını bulanıklaştırmaması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, ücretsiz ve indirimli akaryakıt/ LPG avantajlarının sürdürülmesine rağmen faydaların net ve açık olması gerektiğini belirtti. Fiyat rekabetinin tüketici için bilinçli tercihi teşvik eden bir zeminde şekillin esas olduğunun altını çizdi. Yeni promosyon düzenlemeleriyle mevzuata uyum, şeffaflık ve tüketici faydasının takip edildiğini belirtti.

Şarj piyasasında yeni döneme giriş
Elektrikli araç şarj hizmetlerinde hızlı büyümenin sürdüğünü aktaran Yılmaz, 183 lisanslı işletmeci ve yaklaşık 43 bine yaklaşan şarj noktası sayısını paylaştı. Tüketimin aylık bazda 68 milyon kilovatsaate ulaştığını ve bunun yaklaşık yüzde 60’ının yenilenebilir enerji kaynaklı istasyonlardan kaynaklandığını belirtti. Dinamik fiyatlandırma, roaming uygulamaları ve kartla ödeme zorunluluğu gibi yeni düzenlemelerle kullanıcı deneyiminin iyileştirildiğini söyledi. Ayrıca çağrı merkezi zorunluluğu ve ISO 27001 güvenlik standardıyla hizmet kalitesinin güçlendirildiğini sözlerine ekledi.

LPG’de depolama hizmeti zorunluleşiyor
Ticaretin yapısında yapılan son düzenlemelerle depolama hizmetlerinin tarifeye bağlandığını ve depolama lisansı sahiplerinin boş kapasite üzerinden hizmet verecek şekilde yönlendirilmesini hatırlatan Yılmaz, 1 Ocak 2026 itibarıyla dağıtıcılar arası ticaretin tek yönlü hale geldiğini kaydetti. Yeni LPG İzleme Sistemi sayesinde satış ve depolama bildirimlerinin dijital olarak izlenmesiyle olası usulsüzlüklerin önüne geçileceğini söyledi.

Doğalgaz piyasasında 25 yıllık dönüşüm
Yılmaz, doğalgazın 2002 yılında sadece birkaç ilde kullanıldığını, bugün tüm iller ve 981 yerleşimde hizmet gördüğünü, dağıtım hattı uzunluğunun 11 bin kilometreden 230 bin kilometreye, iletim hatlarının da 4 bin kilometreden 20 bin kilometreye yükseldiğini aktardı. Depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküp, LNG terminallerinin günlük gazlaştırma kapasitesi 161 milyon metreküp olarak kayda geçti. Yerli üretimin 2025 itibarıyla yıllık 3 milyar metreküpü aştığı ve ihracatın 2,2 milyar metreküp düzeyine ulaştığı bilgisi verildi. 2018’de devreye alınan organize toptan doğalgaz piyasasının ülkenin bölgesinde günlük gaz ticareti yapabilen ilk ülke konumunu güçlendirdiği ifade edildi. Vadeli Gaz Piyasası’nın 2021’de devreye alınmasıyla şeffaflık ve öngörülebilirliğin artırıldığı dile getirildi.

Biyogaz ve biyometan destekleri
Doğalgaz piyasasında yenilenebilir gazlara yönelik mevzuat çalışmalarının sürdürüldüğünü belirten Yılmaz, biyogaz ve biyometanın doğalgaz şebekesine dahil edilmesinin planlandığını ifade etti. Şu anki mevzuatta yalnızca yer altından çıkarılan gazın kapsanması nedeniyle ilk etapta 1,5-2 milyar metreküp; orta vadede ise 3-5 milyar metreküp üretim potansiyeli bulunduğunu söyledi. Bu adımın enerji güvenliğiyle birlikte ithalat bağımlılığını azaltacağını ve çevresel kazanımlar sağlayacağını kaydetti.