Gelişen Jeopolitik Tansiyon ve Enerji Piyasalarına Yansıması: İran-ABD İlişkileri ve Piyasa Perspektifi

Görülen belirsizlikler, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki görüşmelerin gidişatında netlik sağlayamadığı bir dönemi işaret ediyor. Geçtiğimiz hafta İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tüm ticari gemilerin geçişine açma adımı sonrasında ABD’nin deniz ablukasını sürdürme kararı, bölgedeki gerilimi yeniden yükseltti. Bu gelişmenin ardından Hürmüz Boğazı üzerinden geçişlere yeni kısıtlamalar uygulanması, tansiyonun yeniden yükselmesine zemin hazırladı.

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonunda donanmanın ablukaya direnen bir kargo gemisine müdahale ettiğini bildirerek bu tür girişimlerin karşılığını açıkça gösterdi. Ayrıca İran’ın talep ettiği anlaşma konusunda, karşı tarafa yönelik sert tehditleri gündeme gelmeye devam etti: İran’ın anlaşmayı reddetmesi halinde ülke genelinde enerji santralleri ve köprülerin hedef alınabileceğini öne sürdü. Dün verdiği bir röportajda ise Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’a gideceğini ve müzakerelerin bugün başlayacağını kaydetti.

İran ile varılabilecek bir anlaşmanın olmaması durumunda iki haftalık geçici ateşkes süresinin uzatılmasının “oldukça düşük ihtimal” olduğuna dikkat çekti. Trump, anlaşmanın sonuçlanmaması halinde İran limanlarına yönelik ablukanın sürmeye devam edeceğini ifade etti. Orta Doğu’daki tansiyonun yeniden yükselişi petrol fiyatlarının da hareketlenmesine yol açtı. Brent türü petrolün vadeli varlığı TSİ 00.05 itibarıyla yaklaşık %4,1 artışla 94,1 dolara ulaştı; WTI için benzer yönelim, %4,7 artışla varilin 87,79 dolar seviyesinde işlem gördüğünü gösterdi.

Analistler, ABD/İsrail-İran çatışması haber akışının yatırımcıların gündeminde kalmaya devam edeceğini belirtiyor. Sınırlı bir iyileşme dahi risk iştahını bir miktar desteklese de genel olarak piyasalarda temkinli bir ton hâkimliğini koruyor. Bu hafta açıklanacak olan bilançolar, Orta Doğu çatışmalarının ekonomik etkilerini daha net biçimde ortaya koyacak. Savunma sanayinde Lockheed Martin, RTX Corporation ve Northrop Grumman ile teknoloji alanında IBM, Intel ve elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın finansal sonuçları yakından izlenecek.