Petrol Piyasasında Dönüşüm ve Kriz Yönetimi: Birol’un Değerlendirmeleri

UEA Başkanı Fatih Birol Bloomberg HT’ye konuk oldu. Middle East’teki çatışmaların yaklaşık 15 gün sonrasında ortaya çıkan bilgilere göre dünyadaki petrol arzında 400 milyon varil seviyesinde bir artışın mümkün olduğunu belirtti. Bu durum, petrol fiyatlarında yaklaşık 18 dolar değer kaybına yol açtı ve pazarları daha makul seviyelere doğru itti. Birol, mevcut stoklarımızın yalnızca yüzde 20’sinin kullanıldığını, yüzde 80’inin hâlâ cebimizde durduğunu ifade ederek, ileride karşılaşılabilecek zorluklarda rezervleri gerektiğinde devreye alabileceklerini söyledi.

Gelişen ülkelerin bu enerji dolaşımından en çok etkilenecek gruplar arasında yer alacağını vurgulayan Birol, enflasyon baskıları, artan cari açık ve büyümenin yavaşlamasıyla karşılaşabilecekleri yapısal sorunlara değinerek bu ülkeler için acil kriz grubunun oluşturulduğunu belirtti. Aynı zamanda yardım mekanizması geliştirmek adına Dünya Bankası ve IMF ile bir kriz koordynasyon ekibi kurulduğunu sözlerine ekledi.

İşin vahameti henüz tam olarak anlaşılamadı diyen Birol, son 50 yılda üç enerji krizinin yaşandığını hatırlattı: 1973 ve 1979 petrol şokları ile Rusya-Ukrayna savaşının tetiklediği Avrupa’daki gaz sıkıntısı. Şu an kaybolan petrol ve doğalgazın, bu üç olaya kıyasla daha etkili bir maliyet yükü oluşturduğunu söyledi. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gübre, petrokimya ve helyum gibi dünya ekonomi için hayati öneme sahip emtiaların da akışının durduğunu belirtti. Bunun tarım sektörünü doğrudan etkileyerek zamanla gıda fiyatlarını yükselteceğini ve küresel ekonomide ciddi sıkıntılar yaratacağını vurguladı.

Birol ayrıca, gelişmekte olan petrol ve doğalgaz ithalatçısı ülkelerin zor bir döneme girmesini beklediğini dile getirerek, bu durumun bugünden yarına hızla düzelmesi için sihirli bir çözümün olmadığını kaydetti. Umudu, Hürmüz Boğazı’nı bir an önce açmak ve bu zararı azaltmak yönünde oldu. İkinci kez Time dergisinin “Dünyanın en etkili 100 ismi” arasında gösterilmesi, hem kendisi hem de kurumu adına sevindirici bir haber olarak nitelendirdi. Birol, ortak çabaların karşılığını gördükçe memnuniyetini ifade etti ve sürecin devam edeceğini belirtti.