İran Nükleer Müzakerelerinde Ortaklık ve Bölgesel Denge: Yeni Bir Aşama

Diplomatik kaynaklar, geçtiğimiz hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerde istikrarlı bir ilerleme kaydedildiğini işaret ediyor. Anlaşmanın ana hedefi, İran’ın uranyum varlıklarını teslim etmesi karşılığında dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasıyla ilerleyecek bir süreç olarak öne çıkıyor. Müzakerelerde rakamlar üzerinde sıkı bir pazarlık sürüyor; başlangıçta ABD insani yardım için 6 milyar dolar önerdi, İran ise 27 milyar dolar talepte bulundu. Ancak bildirilene göre masadaki en son rakam 20 milyar dolar olarak belirtiliyor.

ABD, uranyum stoklarının yaklaşık 2.000 kilogramlık kısmını—özellikle yüzde 60 saflıkta olan 450 kilogramını— teslim almak ya da ülke dışına çıkarmak yönünde öncelik taşımakta. Başkan Donald Trump, bu hafta sonunda Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ikinci tur görüşmeler için müzakere heyetlerini toplama niyetlerini duyurdu. Pakistan, Türkiye ve Mısır ise ilgili süreçte dolaylı bir destek sunuyor; uluslararası arabuluculuk rolü Pakistan’da belirginleşirken, Türkiye ve Mısır’ın perde arkasından süreci güçlendirdiği belirtiliyor.

Cuma günü düzenlenen diplomatik forum öncesinde Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan temsilcilerinin bir araya gelerek anlaşmanın bölgesel dengeler üzerindeki etkisini ele alacağı ifade edildi. Trump ise İran’ın nükleer silahlara sahip olmayacağını vurgulayacak çok güçlü bir beyanda bulunmayı planlıyor. Uranyum stokunun “nükleer toz” olarak nitelendirilmesiyle ilgili olarak Trump, bir anlaşmaya yaklaşıldığını belirtirken, anlaşma sağlanmazsa 21 Nisan’da ateşkesin uzatılmayacağını ve operasyonların yeniden başlayacağını ifade etti.