İslamabad Görüşmeleri Sonuçsuz Bıraktı: Hürmüz Boğazı ve Yaptırımların Belirsizliği Taraflar Arasında Gerilimi Derinleştirdi

İslamabad’da yürütülen İran-ABD görüşmeleri, yaklaşık 21 saatlik yoğun temasların ardından uzlaşmaya varılmadan son buldu. Taraflar, özellikle Hürmüz Boğazı ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması konularında ortak bir çerçeve oluşturamadı. İran heyetinin bazı girişimlerle ABD’yi ortak bir zemin etrafında birleşmeye ikna etme çabaları olsa da, ABD’nin talepleri müzakerelerin ilerlemesini engelledi.

Görüşmelerin ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, sürecin bir mutabakatla sonuçlanmadığını açıkladı. Vance, uzun saatler süren görüşmelerden memnun olmadıklarını, ancak görüşmelerin olumlu bir yönü olarak tarafların diyalog halinde kalmasını işaret etti. “Görüşme yapmamız iyi haber. Ama anlaşmaya varamamak ise özellikle İran için zararlı bir sonuç.” şeklinde değerlendirdi ve ABD’nin geri dönüş yolculuğuna işaret etti.

Hürmüz Boğazı konusunda daha karmaşık bir hal alan görüşmelerde İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin aşırı taleplerinin ve yasa dışı isteklerinin süreci tıkadığını belirtti. Sözcü, toplantıların yoğun ve uzun sürdüğünü ifade ederken, gündeme gelen konular arasında Hürmüz Boğazı, nükleer mesele, savaş tazminatı ve yaptırımların kaldırılması gibi başlıklar bulunduğunu kaydetti. Bekayi’nin açıklamasında, karşı tarafın ciddiyeti ve iyi niyeti ile İran’ın meşru hak ve çıkarlarının tanınmasının kritik olduğuna vurgu yapıldı. İranlı yetkili ayrıca ABD’nin geçmişteki yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve kötü niyetli davranışlarını unutmadıklarını belirtti ve görüşmelerin 40 gün süren bir savaşın ardından güven bunalımı içinde yapıldığını söyledi. Süreçte Hürmüz Boğazı ve bölgesel konuların gündeme dahil edilmesinin tartışmaları daha da karmaşıklaştırdığı ifade edildi.

İzlenecek yol konusunda ise taraflar arasında net bir değerlendirme yapılmadı. ABD Başkan Yardımcısı Vance, İran’ın nükleer silah konusunda taahhüt vermediğini, uzun vadede nükleer silah geliştirmeyi hedeflemediğine dair kesin bir söz dahi görmediğini belirtti. ABD’nin temel taleplerinin açık olduğuna işaret eden Vance, İran’ın bu şartları kabul etmediğini savundu. Vance ayrıca, Trump döneminde başlayan temasları hatırlatarak, görüşmelerden ayrılırken basit bir teklif olan nihai mutabakat metnini sunduklarını ve İranlıların bunu kabul edip etmeyeceklerini göreceklerini ifade etti.

Diğer yandan Fars Haber Ajansı, Batı basınında dolaşan “şiddetli gerginlik” iddialarını reddetti. Ajans, görüşmelerin yapıldığı otelde basın mensuplarına dair herhangi bir protokol bulunmadığını, yalnızca ABD ve İran heyetleri ile Pakistanlı yetkililerin bulunduğunu belirtti. İçerden bir gözlem olmaması nedeniyle medya gerekleriyle ilgili bazı haberler doğru çıkmadı ve toplantılarla ilgili sert bir gerilim görüntüsünün yansıması mümkün olmadı.