Anasayfa
Canlı Borsa
Borsa
Döviz Kurları
Altın
Hisse Senetleri
Endeksler
Kripto Paralar
Döviz Hesaplama
Döviz Çevirici
Kredi Arama
parahavadis
ABD-İsrail’in İran’a yönelik müdahalelerinin ardından artan gerilimler, Hürmüz Boğazı yoluyla dünya pazarlarına ulaşan petrol ve LNG akışını etkileyerek jet yakıtı fiyatlarında belirgin bir yükselişe yol açtı. Körfez’in ağzında bulunan bu stratejik su yolu, günlük küresel petrol talebinin yaklaşık beşte birini taşıyor ve tedarikteki aksamalar, maliyetleri büyütüyor. Günlük yaklaşık 20 milyon varil olan talebin 15 milyon varili ham petrol, 5 milyon varili ise ürünlerden oluşuyor ve bu miktar savaş riskinin artmasıyla daralma yaşıyor.
Brent’in varil fiyatı baskı altında yükselirken, arz kısıtları özellikle jet yakıtı ve diğer ürünler üzerinde baskıyı yoğunlaştırdı. Avrupa jet yakıtı talebinin yaklaşık %30’u Basra Körfezi’nden karşılanıyor ve bu durum, Avrupalı tedarik zincirinin savunmasızlığına işaret ediyor. S&P Global Energy verileriyle elde edilen bilgilere göre Orta Doğu’dan Kuzeybatı Avrupa’ya her gün yaklaşık 177 bin varil jet yakıtı akışı sağlanırken, bölgeler arasında farklı dağılımlar söz konusu. 31 bin varil Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz’e, 100 bin varil Afrika’ya ve 17 bin varil Asya’ya gidiyor. Ayrıca Süveyş Kanalı üzerinden 34 bin varil jet yakıtı Kızıldeniz’e ulaşıyor ve çoğunluğu Mısır’a yönlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki taşıma kapasitesindeki dalgalanmalar ve artan sigorta primleri, arzı sıkılaştırırken uçuş güvenliğine ilişkin endişeleri de tetikledi. Küresel jet yakıt endeksi 27 Şubat’ta varil başına 99,4 dolardı; 27 Mart itibarıyla bu seviye yaklaşık yüzde 95 yükselerek 195,2 dolara çıktı. Aynı dönemde Platts endeksinde Kuzeybatı Avrupa jet yakıtının maliyet, sigorta ve navlun dahil fiyatı 873,2 dolardan 1704,5 dolara yükseldi ve bu veriler de fiyat artışının geniş çaplı olduğunu teyit ediyor.
Fiyat artışları uçuş maliyetlerini de etkiliyor. Jet yakıtı, havayollarının en büyük giderlerinden biri olarak görülüyor ve bu durum, bilet fiyatlarına da yansıyor. Dünya genelindeki bazı büyük havayolları, artan yakıt maliyetlerini yolcu biletlerine yansıtmak zorunda kalabilir; örneğin United Airlines CEO’su Scott Kirby, yakıt maliyetlerindeki yükselişi dengelemek için bilet fiyatlarında yaklaşık %20 artış gerektiğini kaydetti.
